Je leest:

Soa-test op je mobieltje

Soa-test op je mobieltje

Auteur: | 16 november 2010

Als het aan Britse artsen ligt, hoef je straks niet meer bij de huisarts langs voor een soa-test. Ze ontwikkelen een chip waarmee je eenvoudig via je mobieltje kunt checken of je een seksueel overdraagbare aandoening hebt opgelopen. Dat zou het aantal soa-infecties onder de bevolking moeten verminderen.

Met een soa-test op je telefoon weet je binnen enkele minuten of je geïnfecteerd of niet. Geen dagen meer wachten, zoals op dit moment als je een soa-test laat doen.

Het is heel simpel: je doet wat urine of speeksel op een computerchip ter grootte van een USB-stick. Deze stop je in je mobieltje of computer en binnen enkele minuten weet je of je een seksueel overdraagbare aandoening (soa) hebt opgelopen of niet. Sterker nog: de chip kan je zelfs vertellen welke aandoening (herpes, chlamydia of gonorroe) je hebt opgelopen en waar je heen moet voor een behandeling. Zo weet je snel en eenvoudig of het de vorige avond misschien mis is gegaan; vergelijkbaar met het gemak van een zwangerschapstest.

Je hoeft dan dus niet meer bij de huisarts langs, waar je op dit moment nog wel moet zijn voor een soa-test; en dat is volgens Britse gezondheidsexperts het grote voordeel van de zelftest. Het blijkt dat veel mensen -met name jongeren tot 25 jaar- niet naar de dokter durven gaan voor een soa-test. Maar juist in deze groep komen de meeste soa-infecties voor.

Risico

Wie zich niet laat testen, en zonder het te weten een soa heeft opgelopen, loopt een risico. Symptomen van een soa zijn niet altijd even duidelijk zichtbaar. Als je een soa niet op tijd behandelt, kan dit leiden tot pijnlijk gevolgen en mogelijk zelfs tot blijvende onvruchtbaarheid. Bovendien kun je de soa nietsvermoedend doorgeven aan anderen.

Soa’s in Nederland

Per jaar lopen in Nederland ongeveer 100.000 mensen een soa op. Dat is, omgerekend naar het aantal inwoners van beide landen, relatief een stuk lager dan in Groot-Brittannië. Chlamydia is de meest voorkomende soa in Nederland, met bijna 10.000 infecties in 2009.

De mobiele zelftest die Britse artsen en gezondheidsexperts ontwikkelen, moet snel en privé een betrouwbare diagnose geven. Als de drempel om jezelf te testen zo laag is -de test moet voor een paar euro uit een automaat in de discotheek of supermarkt te halen zijn- gaan met name jongeren zichzelf vaker testen, hopen de artsen. Met als gevolg dat soa’s eerder aan het licht komen en ze minder snel doorgegeven worden.

Serieus

Het uiteindelijke streven is om het alsmaar stijgende aantal soa-infecties in Groot-Brittannië af te remmen. Vorig jaar was sprake van 482.696 nieuwe soa-infecties, een recordaantal. De ontwikkeling van de zelftest is een serieus plan. Zeven geldschieters, waaronder de Britse Medical Research Council (MRC), leggen met elkaar zo’n 4,7 miljoen euro op tafel voor het plan.

Een voorbeeld van een lab-on-a-chip. Je ziet het: alles bij elkaar is het ding niet groter dan een twintig eurocent muntje.
Universiteit Twente

De techniek achter de test berust op nanotechnologie. De computerchip waar je je speeksel of urine op doet is in feite een lab-on-a-chip; zeg maar een compleet laboratorium, geperst op een chip. Minuscule kanaaltjes op de chip meten concentraties van bepaalde stoffen in je speeksel of urine. Computersoftware bepaalt uit deze waarden of je een infectie hebt of niet. De lab-on-a-chip wordt overigens vaker gebruikt voor het ontwikkelen van mobiele testen. Eerder dit jaar berichtten we op Kennislink.nl al over een thuistest voor spermakwaliteit en een HIV-test voor op je mobiele telefoon.

Betrouwbaarheid

Ondanks de goede bedoelingen van de Britse artsen, is de Nederlandse organisatie ‘Soa Aids Nederland’ geen voorstander van zo’n zelftest. Het belangrijkste kritiekpunt is de betrouwbaarheid. “Een echt betrouwbare sneltest voor de meeste soa’s is op dit moment niet voorhanden”, laat Jan van Bergen per e-mail weten. Hij is arts en soa-deskundige bij de organisatie. De zelftesten zullen moeten kunnen concurreren met de hoogwaardige testen die er nu al zijn in het Westen, aldus Van Bergen.

Soa Aids Nederland is het expertisecentrum op het gebied van soa’s en aids. Ze willen de verspreiding van hiv en andere soa’s tegengaan. Ze vormen een organisatie met het aids fonds en STOP AIDS NOW!

Een ander bezwaar van Soa Aids Nederland is dat een zelftest geen rekening houdt met de zogenaamde incubatieperiode, dat is de periode tussen besmetting en het positief worden van de test. Als je besmet wordt, duurt het namelijk even voor de test dit daadwerkelijk kan meten. In die periode geeft de test dus eigenlijk een verkeerde uitslag. Het is de vraag of ‘de leek’ hier rekening mee houdt. Ook bestaat volgens Van Bergen het risico dat een negatieve uitslag (geen infectie) wordt gezien als een vrijbrief voor onveilige seks.

SOA Aids Nederland erkent wel dat de zelftest een duidelijk voordeel biedt als het mensen aanzet tot testen, die dit in het reguliere testcircuit niet doen. Toch denkt Van Bergen, mede door het voorlopig uitblijven van een betrouwbare sneltest, dat het zo’n vaart niet zal lopen met een soa-test op je mobieltje. De komende jaren zal blijken of hij gelijk heeft. Trouwens, helemaal anoniem zal het nooit worden. Bij een positieve uitslag zul je voor de uiteindelijke behandeling toch echt naar de dokter moeten.

Bron

Mobile phone kits to diagnose STDs (The Guardian, 5 november 2010)

Lees meer over de lab-on-a-chip op Kennislink:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/lab-on-a-chip-1.atom", “max”=>"5", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 november 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.