Je leest:

Sms-software redt bedreigde talen

Sms-software redt bedreigde talen

Auteur: | 7 januari 2009

Amerikaanse taalkundigen roepen bedrijven op om sms-software te ontwikkelen die woorden voorspelt (T9) voor bedreigde talen. Wanneer sms’en in deze talen makkelijker is, zal het volgens hen ook vaker gebruikt worden. De talen zullen zo nieuw leven ingeblazen krijgen. De invoering van software voor het Welsh en het Gaelisch lijkt deze theorie te ondersteunen.

Als je een sms’je tikt, heb je maar twaalf toetsen tot je beschikking, terwijl het alfabet zesentwintig letters heeft en je daarnaast ook nog een groot aantal leestekens gebruikt. Om toch snel en efficiënt te kunnen sms’en is je mobieltje voorzien van speciale software. Hij heeft een flinke lijst Nederlandse woorden en als je voor elke letter één toets indrukt, geeft hij suggesties voor welk woord je bedoelt. Deze software heet predictive text of T9, wat staat voor Text on 9 keys.

Bevestiging van culturele identiteit

Amerikaanse taalkundigen pleiten deze week in het Wall Street Journal voor de ontwikkeling van zulke predictive text-software voor de kleinere talen. Deze talen worden veelal met uitsterven bedreigd. Als het makkelijker wordt om in zo’n taal te sms’en, zal de taal vanzelf weer vaker gebruikt worden, zo is de redenatie van de taalkundigen. Momenteel is er T9-software beschikbaar voor zo’n 80 van de bijna 7000 talen wereldwijd. Volgens Laura Welcher, directeur van het Rosette Project in San Francisco dat alle talen digitaal wil archiveren, zijn nog zeker 200 talen geschikt om zulke software voor te ontwikkelen. Zij hebben genoeg sprekers en zijn onderdeel van een cultuur die ontwikkeld genoeg is om mobiele telefoons te gebruiken.

“Dergelijke software bevestigt de culturele identiteit, wat erg belangrijk is.”, aldus Welcher tegen het Wall Street Journal. Bedreigde talen worden nu nog vooral gesproken door ouderen en soms op speciale talenscholen die zijn opgericht in een poging de taal te redden. Als de taal ook praktisch te gebruiken is in het dagelijks leven, zullen meer jongeren er gebruik van maken en kan de taal van zijn ondergang gered worden.

Klinkers met accenten

Michael Cahill, taalkundige bij SIL International, een organisatie die zich inzet voor bedreigde talen, verklaart in het Wall Street Journal dat er al talen zijn die op deze manier lijken te overleven. In Engeland dreigde het Welsh en het Gaelisch aan het eind van de vorige eeuw uit te sterven. Overal werden toen reddingsplannen bedacht, zoals scholen die tweetalig les gingen geven en tweetalige verkeersborden. Foras na Geailge, een Ierse organisatie die zich inzet voor het Gaelisch, heeft in 2006 samen met Nuance, de grootste ontwikkelaar van T9-software, de sms-software ontwikkeld voor het Gaelisch. Sommige telefoons kan je sindsdien instellen op het Gaelisch.

In Noord-Schotland zijn alle verkeersborden tweetalig: boven staat de wegwijzing in het Gaelisch, onder in het Engels.

Volgens Breandan Mac Craith, werkzaam bij Foras na Geailge, maakt de software het sms’en in het Gaelisch een stuk makkelijker. “Er wordt meer ge-sms’t dan gebeld, maar de accenten die wij op sommige klinkers plaatsen waren altijd erg lastig te vinden.”, zo legt hij uit. “Daarom werd er ge-sms’t in het Engels”. Met de nieuwe software kunnen alle klinkers mét accenten met één toets gemaakt worden. “Het is extreem belangrijk dat taal niet iets is dat alleen nog in boeken voorkomt”, aldus Mac Craith. Alleen als een taal ook in het dagelijks leven gebruikt kan worden, zal deze beschermd kunnen worden tegen uitsterven.

Zie ook:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/bedreigde-talen.atom", “max”=>"5", “detail”=>"normaal"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 07 januari 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.