Je leest:

Sigarettenpakje wordt gezondheidsfolder

Sigarettenpakje wordt gezondheidsfolder

Auteur: | 3 maart 2005

Als het aan de EU-commissaris voor Gezondheid en Consumentenbescherming David Byrne ligt verandert de verpakking van sigaretten en ander rookwaar straks in een heuse gezondheidsfolder inclusief nare afbeeldingen die de gezondheidsrisico’s laten zien. Want er roken nog veel te veel Europeanen. Elk jaar sterven meer dan 650.000 Europeanen ten gevolge van het roken en ruim 13 miljoen lijden daardoor aan een ernstige, chronische ziekte. En ook de gezondheid van miljoenen mee-rokers wordt geschaad.

Afgelopen dinsdag ging de Europese anti-rook campagne “HELP – Voor een leven zonder tabak” van start. De Europese unie smijt er 72 miljoen euro tegenaan om het roken te bestrijden. Iedereen kent wel die ontmoedigende waarschuwingsteksten als “roken is dodelijk” op de verpakkingen van sigaretten en ander rookwaar. Maar het kan nog veel erger. Als het aan de EU commissaris voor Gezondheid en Consumentenbescherming David Byrne ligt volgen alle Europese landen straks ook Canada op.

Voorbeeld van een nare verpakking op Canadees rookwaar.

Canadese rokers zitten sinds december 2000 opgescheept met vreselijke afbeeldingen van pikzwarte longen en stervende mensen. Ook de binnenkant van de verpakking is niet onbenut gelaten. Die bevat uitgebreidere informatie over de schadelijkheid van het roken en ook stoppen-met-roken tips. Onderzoek van de University of Waterloo onder 600 volwassen rokers wijst uit dat de schokkende plaatjes samen met de waarschuwingsteksten de boodschap goed over doet komen.

Bijna alle rokers (91 procent) lazen de verpakking en wisten ook wat er op de pakjes stond. De onderzoekers concludeerden dat de verpakkingen de motivatie om te stoppen met roken vergroot. Met name de groep die dikwijls de verschillende verpakkingen las en er zelfs met andere rokers over discussieerden gaf vaker aan te willen stoppen met roken dan de groep die nauwelijks aandacht had voor de verpakking.

Om te kijken of Nederlandse rokers ook gemotiveerder worden om te stoppen met roken onderzochten wetenschappers van de afdeling Bedrijfscommunicatie van de Radboud Universiteit Nijmegen 214 deelnemers. De helft van de deelnemers kreeg de huidige zwartomkaderde waarschuwingen zonder foto’s te zien; de andere helft kreeg dezelfde waarschuwingen te zien maar dan met foto’s. Er waren expliciete foto’s met pikzwarte longen of een man met keelkanker en indirecte foto’s met bijvoorbeeld een kromme sigaret die voor impotentie stond.

Links een voorbeeld van een toekomstige Nederlands pakje sigaretten met een expliciete afbeelding.Rechts de indirecte variant.

Bij de expliciete foto’s bleek dat alleen de niet-rokers zich positief lieten beïnvloeden door de enge plaatjes. Bij de rokers werden er geen effecten gevonden op hun plannen om met roken te stoppen. Wel waren de rokers en de niet-rokers het erover eens dat ze pakjes met dit soort foto’s sneller in een hoesje zouden stoppen.

Bij de indirecte foto’s maakte het voor de rokers en ook voor de niet-rokers weinig of niets uit of ze nu wel of niet op de verpakking stonden. Bij de foto van de vrouw met een lege kinderwagen was er één duidelijk effect te zien, maar niet het effect dat de EU het liefst zou willen: vrouwen die naar deze foto keken, lieten weten een sigarettenpakje met deze foto bij voorkeur in een hoesje te stoppen.

Verbieden te verbergen?

De onderzoekers adviseren om dit soort indirecte foto’s weg te laten. Wel valt te overwegen expliciete illustraties toe te voegen. Maar dan moet worden voorkomen dat de mensen die ze zien vooral zullen proberen zich ervan af te schermen. Daarvoor kan een maatregel worden overgenomen die in Canada al is ingevoerd. Behalve waarschuwingen met steeds wisselende enge foto’s op de buitenkant van de sigarettenpakjes, kunnen er aan de binnenkant ook concrete adviezen worden gegeven die rokers kunnen helpen van hun verslaving af te komen.

Overigens is in België afgelopen november besloten om de nieuwe EU-regels voor de waarschuwingen op sigarettenpakjes zo spoedig mogelijk over te nemen. Tegelijkertijd wil men dan echter ook een verbod op de verkoop van etuis en ‘fun boxes’ om de pakjes in te stoppen. Wanneer en of Nederland ook volgt is nog niet bekend.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 maart 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.