Je leest:

Sexy politiek bestaat niet

Sexy politiek bestaat niet

Auteur: | 16 mei 2006

Kan politiek voor jongeren aantrekkelijk zijn? Chris Aalberts onderzocht de houding van jongeren ten opzichte van popularisering van politiek en komt tot de conclusie dat het voor jongeren die politiek saai vinden niks uit maakt of Balkenende op een skateboard gaat staan of andere fratsen uithaalt. Zolang het politiek is, blijft het saai.

Veel jongeren vinden politiek oninteressant. Politici, popsterren en programmamakers doen er daarom van alles aan om politiek voor jongeren aantrekkelijker te maken. Tweede Kamerleden zitten op Hyves.nl, premier Balkenende staat op een skateboard, Madonna veroordeelt de oorlog in Irak en in televisieseries krijgen politici een menselijk gezicht. Maar maken deze initiatieven politiek ook echt aantrekkelijker voor jongeren?

Screenshot uit het programma Lijst 0 van BNN waar Katja en Bridget Jan-Peter Balkenende interviewen.

Veel jongeren noemen politiek saai en blijven bij verkiezingen thuis. Volwassenen vinden dit vaak een slechte zaak: jongeren zouden zich juist wel met politiek moeten bezighouden. De politiek neemt immers beslissingen die alle burgers – en dus ook jongeren – aangaan. Omdat veel jongeren geen zin hebben om zich met politiek bezig te houden, doen volwassenen regelmatig pogingen om jongeren toch voor politiek te interesseren. Zo richten veel gemeenten een jongerenraad op waarin jongeren mee kunnen praten over het beleid en hebben politieke partijen eigen jongerenorganisaties waarin jongeren met elkaar kunnen discussiëren en invloed kunnen uitoefenen. Veel van deze pogingen om politiek voor jongeren aantrekkelijk te maken hebben echter weinig succes: zowel jeugdraden als politieke jongerenorganisaties hebben vaak weinig leden.

Veel mensen gaan ervan uit dat jongeren de ‘traditionele’ jeugdraden en jongerenorganisaties oninteressant vinden omdat ze onaantrekkelijk worden gepresenteerd, ze zijn niet sexy. Politiek komt saai over op jongeren, omdat er veel wordt vergaderd, veel moeilijke taal wordt gebruikt en politiek niet flitsend wordt verpakt. Jongeren zouden politiek interessanter vinden als het er aantrekkelijker, vlotter en eigentijdser uitziet. Politiek moet volgens deze mensen worden gepopulariseerd. Politiek kan bijvoorbeeld aan de orde komen in televisieseries waar jongeren graag naar kijken, zoals Goede Tijden Slechte Tijden. Popsterren kunnen zich uitspreken over politieke kwesties zoals honger in de Derde Wereld of ze kunnen jongeren oproepen om te gaan stemmen. Politici zelf kunnen hierbij ook een rol spelen door op te treden in programma’s van bijvoorbeeld MTV en BNN. Premier Balkenende liet zich een paar jaar geleden bijvoorbeeld interviewen door Katja Schuurman en Bridget Maasland. Uit mijn onderzoek blijkt echter dat jongeren helemaal niet zitten te wachten op popularisering van de politiek.

Liever geen Wouter Bos bij TMF

Jongeren die zich niet met politiek bezig houden, zogenaamde politiek inactieve jongeren,vinden ten eerste dat popularisering van politiek niet inhoudelijk en niet serieus is, terwijl politiek dat wel zou moeten zijn. Zij vinden het niet serieus als premier Balkenende op een skateboard staat en vinden dat een optreden van Wouter Bos bij de TMF-Awards niets met zijn standpunten te maken heeft. Jongeren vinden in het algemeen namelijk dat bij politiek de inhoud voorop moet staan. Het is belangrijk als burgers bij verkiezingen stemmen om inhoudelijke redenen en dat burgers de hoofdlijnen van de politiek kennen. Zij vinden het slecht als burgers zomaar op een partij stemmen of alleen maar op het imago van politici afgaan. Het zou daarom beter zijn om politiek op een ‘gewone’ manier te presenteren, zoals op het televisienieuws en niet te populariseren.

De cover van het proefschrift van Chris Aalberts

Volgens politiek inactieve jongeren is popularisering van politiek ook onaantrekkelijk omdat het net zo saai is als de politiek zelf. Zij vinden het saai als politici op MTV verschijnen of popsterren zich met politiek bemoeien. MTV is normaal interessant en naar muziek luister je ter ontspanning. Maar als MTV en popsterren zich met politiek gaan bezighouden, zouden jongeren over politiek gaan nadenken en daar hebben ze geen zin in. De politiek in een hip jasje steken heeft voor deze jongeren geen zin, het blijft politiek en daarom saai en onaantrekkelijk. Vrijwel alles wat met politiek te maken heeft, vinden deze jongeren langdradig, suf en oninteressant. Ook de stijl van de politiek spreekt hen niet aan: politici zijn lelijk en dik, dragen saaie en formele kleding, hebben geen uitstraling, zijn oud en praten moeilijk. Popularisering verandert dit niet.

Politici die jongeren op een populaire manier benaderen stellen zich aan, vinden de politiek inactieve jongeren. Politici moeten vooral normaal doen en zichzelf zijn. Als politici overdreven leuk of jong gaan doen, zou dat ongeloofwaardig zijn. Jongeren verwachten dat politici dit alleen maar doen om stemmers te winnen. Dit geldt ook voor popsterren die zich opeens voor politieke doelen gaan inzetten. Jongeren geloven niet dat die popsterren dat doen omdat ze een bepaald politiek standpunt naar voren willen brengen. Popsterren willen alleen maar publiciteit krijgen voor hun nieuwste albums. In zulke trucjes trappen de jongeren niet.

Hoewel politiek inactieve jongeren dus erg negatief tegen popularisering aankijken, vinden zij dit wel geschikt om ‘andere jongeren’ bij de politiek te betrekken. Dit verklaart waarom er steeds weer nieuwe pogingen worden ondernomen om jongeren op deze manier te bereiken: veel mensen verwachten dat popularisering voor anderen wél werkt. Maar omdat jongeren vinden dat politiek inhoudelijk en serieus moet zijn, politiek altijd saai is en politici zichzelf niet moeten aanstellen, is het juist heel moeilijk om jongeren via popularisering bij de politiek te betrekken. De enige manier waarop jongeren wel bij politiek betrokken kunnen worden, is als ze zelf een onderwerp aandragen dat ze belangrijk vinden. Als jongeren zelf geen reden voelen om actief te worden, vinden zij politiek oninteressant, of ze nu gepopulariseerd wordt of niet.

Chris Aalberts promoveerde 19 mei 2006 op het proefschrift ‘Aantrekkelijke politiek?’, uitgegeven bij uitgeverij Spinhuis (ISBN 9055892661).

Dit artikel is een publicatie van Kennislink (correspondentennetwerk).
© Kennislink (correspondentennetwerk), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 mei 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.