Je leest:

Seks tussen mens en Neanderthaler

Seks tussen mens en Neanderthaler

Maar kregen ze kinderen?

Auteur: | 6 januari 2010

Heeft de vroege mens ooit gesekst met neanderthalers? En vooral: kregen ze ooit kinderen? Waarschijnlijk niet, zeggen Duitse onderzoekers die een nieuwe DNA-analyse gebruiken. Ze ontdekten dat menselijk DNA op neanderthalerbotten – vermeend bewijs voor intensieve kruising tussen de soorten – pas tijdens de opgraving op de fossielen terechtkwam.

Zo zagen Neanderthalers er waarschijnlijk uit. Een Neanderthaler is een mensaap die van 180.000 jaar geleden tot zo’n 30.000 jaar geleden op aarde heeft geleefd.

Als je vandaag de dag naar een plaatje van een neanderthaler kijkt, denk je waarschijnlijk niet meteen aan seks. Maar ja, smaken verschillen en het schoonheidsideaal is elke vijftig jaar weer anders. Geen gekke vraag dus, of onze voorouders zo’n dertigduizend jaar geleden bij het zien van neanderthalers, een inmiddels uitgestorven mensensoort, misschien wel aan seks dachten. Een nog belangrijkere vraag: kregen ze ook nakomelingen? Dat zou invloed kunnen hebben gehad op de evolutie van de mens, of het uitsterven van de neanderthaler.

Daarover bestaat veel ophef onder wetenschappers. Erik Trinkaus van de Amerikaanse Universiteit van St. Louis heeft in het verleden vreemd gevormde schedels gevonden en denkt dat ze van hybride nakomelingen waren, geboren uit seks tussen mensen en neanderthalers. Die opmerking schiet bij veel archeologen in het verkeerde keelgat. Maar in 2003 kwam Trinkaus zelfs met DNA-bewijs: de fossielen die hij vond bevatten een goede mix van mens-DNA en neanderthaler-DNA. Het kon niet anders of mensen moesten gesekst hebben met neanderthalers, en kregen daaruit hybride baby’s.

Hybride mensdieren zijn altijd al onderwerp van speculatie geweest. Griekse mythen bevatten al de bekende centaur, een kruising tussen een mens en een rund. Iedereen kent ook wel de sfinx van Egypte. De sfinx hier staat in Spanje.

Svante Pääbo is een onderzoeker die denkt dat mensen inderdaad seks hadden met neanderthalers, maar gelooft niet in gemixte nakomelingen. En daarvoor heeft hij nu nieuw bewijs. Volgens Pääbo is het menselijk DNA dat Trinkaus op neanderthalerbotten vond, er gewoon tijdens de opgraving terechtgekomen. Dat toont Pääbo aan met een nieuwe DNA-test in het vaktijdschrift Current Biology.

De DNA-test is in staat om heel korte stukjes DNA van langere stukken te onderscheiden. Dat is belangrijk, want DNA dat dertigduizend jaar oud is, vind je vaak verbrokkeld terug. Vers DNA, dat mensen op hun eigen vingers dragen nadat ze bijvoorbeeld in hun neus hebben gepeuterd, bestaat uit veel langere stukken.

Pääbo voerde de DNA-test uit op een neanderthaler die hij met collega’s in Kostenski in Rusland had gevonden. Ook deze neanderthaler leek aanvankelijk deels menselijk DNA te bevatten. Maar toen Pääbo met de nieuwe DNA-test de lengte van de stukjes DNA opmat, kwam hij erachter dat vrijwel alle lange stukken menselijk DNA waren, en de korte, oude en verbrokkelde stukjes inderdaad neanderthaler-DNA moesten zijn. Het menselijk DNA was dus nieuw en kwam waarschijnlijk tijdens opgraving pas op de botten terecht, toen de archeologen de botten aanraakten.

Het menselijk DNA dat Trinkaus heeft gevonden, is waarschijnlijk op dezelfde manier op zijn neanderthaler beland. Wie weet is het zelfs zijn eigen DNA.

DNA-tests waren enkele jaren geleden niet zo precies: het was lastig om te achterhalen of een DNA-code nu uit meerdere kleine of enkele grote brokken bestond. Pääbo merkt in een persbericht op dat hij een jaar geleden nog dacht dat hij menselijke besmetting op neanderthalerbotten alleen kon aantonen wanneer hij DNA-monsters zou afnemen van iedereen die aan de opgraving mee had gedaan – een onmogelijke klus die geen zin heeft wanneer je ook maar één persoon mist.

Ophef over seks met neanderthalers terzijde: Pääbo’s vondst is sowieso nuttig voor toekomstige archeologie. Wanneer een archeoloog een DNA-test wil uitvoeren, kan hij voortaan controleren of het DNA dat hij vindt, wel echt oud is. Pääbo zelf wil nog steeds weten hoe mens en neanderthaler uiterlijk én innerlijk van elkaar verschilden, en gaat daarom verder met DNA-onderzoek.

Zie ook

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 06 januari 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.