Je leest:

Schuim veroorzaakte shuttleramp

Schuim veroorzaakte shuttleramp

Auteur: | 8 juli 2003

De space shuttle Columbia is verongelukt door de inslag van een brok isolatieschuim tijdens de lancering. Dat sloeg een gat in de linkervleugel waardoor gloeiend heet gas de shuttle binnen kon dringen tijdens de landing. Tests met een nagebouwde vleugel hebben dat aangetoond, zegt Scott Hubbard van de Columbia Accident Investigation Board (CAIB).

Het ongeluk met de spaceshuttle Columbia van 1 februari is veroorzaakt door de inslag van een brok isolatieschuim tijdens de lancering. Het schuimbrok sloeg een gat in de linkervleugel waardoor tijdens de terugkeer naar de aarde gloeiend heet gas de shuttle binnen kon dringen. Tests met een model op ware grootte hebben dat aangetoond, zegt Scott Hubbard van de Columbia Accident Investigation Board (CAIB).

Klik op de afbeelding om alle negen frames van de lanceringsvideo te zien. Deze zijn afkomstig van een hoge snelheids camera die de lancering van de shuttle volgt. Duidelijk zichtbaar in de eerste drie frames is een voorwerp dat van de externe brandstoftank valt. In de tweede serie van drie frames verdwijnt het voorwerp onder de vleugel. Het blijft uit het zicht tot op het zevende frame een wolk brokstukken onder de vleugel vandaan komt. bron: CBS/NASA

Het idee dat de Columbia al tijdens de lancering werd beschadigd, werd al vlak na de ramp geopperd. Op een korrelige video is te zien dat een brok isolatieschuim, afkomstig van de externe brandstoftank, tachtig seconden na de lancering de linkervleugel raakte. De botsing produceerde een wolk van brokstukken. Maar ingenieurs bleven sceptisch over het idee dat een brok schuim de shuttle had laten verongelukken.

Test met schaalmodel

Om het effect van een botsing met isolatieschuim te testen werd de linkervleugel op ware grootte nagebouwd. Vervolgens schoten de onderzoekers in het Southwest Research Institute in Texas brokken schuim van ongeveer 0,75 kg op de vleugel af. De eerste proeven leverden geen duidelijk resultaat op. Een paneel vlakbij de romp raakte weliswaar beschadigd, maar werd niet volledig weggeslagen. Toen de onderzoekers eenmaal de juiste snelheid en inslaghoek hadden bepaald, was het resultaat indrukwekkend. Een groot paneel dat speciaal van een andere shuttle was gehaald werd door de botsing volledig weggeslagen. Er bleef een gat over van ongeveer 40 bij 40 cm2.

In een halve seconde heeft het stuk isolatieschuim (te zien in de linkerafbeelding) een gat van 40 bij 40 cm2 in de hittewerende tegel geslagen. bron: CNN

In de dagen na de ramp waren er verschillende theorieën over de oorzaak van de ramp. Naast een botsing met een brok isolatieschuim waren ook botsingen met puin in de ruimte (zoals weggedreven gereedschap van astronauten of losgeraakte onderdelen van een satelliet of raket) of micrometeorieten mogelijke oorzaken. Radarbeelden van de Columbia lieten zien dat tijdens de vlucht in de ruimte een mysterieus voorwerp langzaam van de shuttle wegdreef. Het was waarschijnlijk een losgeraakt hittewerend paneel, maar of dat wees op een botsing in de ruimte of tijdens de lancering was niet duidelijk.

Onderzoek van de CAIB

In de maanden na de ramp met de Columbia heeft de Columbia Accident Investigation Board brokstukken van het ruimteveer verzameld en onderzocht. Proeven als met het schaalmodel in het Southwest Research Institute, maar ook analyse van doorgeseinde vluchtgegevens duiden er volgens het panel op, dat de shuttle inderdaad is verongelukt door een botsing met isolatieschuim. De commissie adviseert nu betere waarneming van de shuttle tijdens de lancering en tijdens het verblijf in de ruimte. Ook moet NASA een manier verzinnen om schade aan de shuttle al tijdens het verblijf in de ruimte te verhelpen.

Pijnlijke e-mails

De conclusie van de CAIB is een tik op de vingers van de vluchtleiding. Die berichtten de bemanning van de Columbia dat er weliswaar een botsing met isolatieschuim had plaatsgevonden, maar dat het helemaal geen gevaar opleverde. Interne E-mails bij NASA wijzen erop dat technici juist wel bezorgd waren over het lot van de shuttle, maar in onderling overleg besloten dat de shuttle veilig was. Daarom lichtten ze hun superieuren niet in. Betere communicatie had het in ieder geval mogelijk gemaakt dat men over reddingsplannen had nagedacht. In een uiterste noodsituatie, zo stelde de voorzitter van de CAIB eind mei.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 juli 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.