Je leest:

Schoonheid in de wetenschap – Chemie

Schoonheid in de wetenschap – Chemie

Auteur: | 12 februari 2011

In het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek is behalve kennis en inzicht ook schoonheid te vinden. Dat laat de tentoonstelling “Schoonheid in de wetenschap” in het Museum Boijmans van Beuningen zien. De chemie levert bijvoorbeeld mooie beelden van kristallisatie, eiwitten en DNA op.

De Engelsen weten het zo mooi te zeggen: Beauty is in the eye of the beholder. Overal is schoonheid; je moet het alleen kunnen – of willen – zien. Zo is het ook met chemie. Chemie is overal. Als je goed kijkt dan zie je het.

Prof. dr. Hans Galjaard vertelt méér over de chemie achter de beelden die hij selecteerde voor de tentoonstelling in Boijmans. Er zijn drie thema’s: kristallisatie (0:00 tot 2:10), eiwitten (2:10 tot 5:12) en DNA reparatie (5:12 tot 6:38)

Kristallisatie

Microscopiste Loes Modderman laat zien dat studie van de kristallisatie van eenvoudige stoffen een wereld van schoonheid ontsluit. Nodig zijn een microscoop met gepolariseerd licht, volhardend experimenteren en kunstzinnig vakmanschap.

Deze foto toont kristallen in een oplossing van paracetamol en “dextrine”.

Meer over kristallen:

Eiwitten

De biochemie van de mens draait op meer dan honderdduizend verschillende eiwitten. Met moderne röntgentechnologie is de driedimensionale structuur van deze ingewikkelde moleculen in kaart te brengen. Zo komen voorheen onzichtbare interacties aan het licht, die cruciaal zijn voor het begrijpen van de menselijke moleculaire machinerie. Professor Piet Gros van de Universiteit Utrecht is op dit gebied een sterspeler. Hij ontving vorig jaar de Spinozaprijs (de ‘Nederlandse Nobelprijs’) voor zijn onderzoek. In een recente publicatie in het toptijdschrift Science beschrijft hij onderstaande eiwitstructuur.

Dit is een deel van het ‘complementsysteem’, een moleculair onderdeel van het menselijk afweersysteem dat met een kettingreactie van eiwitten ziekteverwekkers bestrijdt. Dit is nog maar een vereenvoudigde weergave; de wereld van de eiwitten is enorm complex.
Federico Forneris, Piet Gros | Universiteit Utrecht, Science

Meer over eiwitten:

DNA-reparatie

Als een cel zich deelt moeten drie miljard DNA-bouwstenen gekopieerd worden. Daar sluipen nog wel eens foutjes in, maar gelukkig zijn er eiwitten die zulke schade kunnen repareren. Tegenwoordig is dat tot op moleculair niveau in beeld te brengen. Onderstaande opname is gemaakt met behulp van een Scanning Force Microscoop in het laboratorium van professor Claire Wyman van het Erasmus Medisch Centrum (Rotterdam). “Ik had vroeger nooit kunnen geloven dat we DNA in het echt kunnen zien en bestuderen", vertelde Wyman vorig jaar september aan het tijdschrift Monitor. "Dit is te danken aan nanoapparatuur. Het zijn researchapparaten die het onzichtbare zichtbaar maken.”

DNA reparatie in beeld. De lichtgroene bergvormige uitstulpingen geven een eiwit weer dat bezig is een DNA-molecuul te repareren (de donkerblauwe lijn). Het DNA is 2 nanometer hoog (2 miljardste deel van een meter), de ‘eiwitbergjes’ 10 nanometer.
Dejan Ristic | ErasmusMC

Meer over DNA-reparatie

Meer schoonheid van de chemie:

Doe mee aan de fotowedstrijd

Beluister alle audiofragmenten

Het Museum Boijmans van Beuningen toont achthonderd esthetische beelden uit het lab. De tentoonstelling Schoonheid in de wetenschap is van 12 februari t/m 5 juni te zien. De bijbehorende audiotour is hier in samenwerking met het museum online te beluisteren. Ook in het Leidse Museum Boerhaave is een selectie van de foto’s te zien.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 februari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.