Je leest:

Schimmel nu ook tegen muggenlarven

Schimmel nu ook tegen muggenlarven

Auteur: | 22 februari 2011

Malariamuggen te lijf gaan met schadelijke schimmelsporen is niets nieuws, maar tot nu toe was die aanpak alleen mogelijk bij volwassen muggen. Wetenschappers van de Universiteit van Wageningen ontwikkelden een methode om ook de muggenlarven onschadelijk te maken met behulp van schimmels.

Small
Volwassen mug geveld door schimmelsporen.
Lancaster University

Muggen zijn belangrijke verspreiders van Plasmodium parasieten, de veroorzakers van malaria. Mensen kunnen de parasiet binnen krijgen via de beet van een geïnfecteerde mug. In 2005 ontdekten entomologen Willem Takken en Bart Knols (Universiteit Wageningen) dat je de ziekte met behulp van schadelijke schimmelsporen onder controle kunt houden. Komt een volwassen mug in contact met zo’n schimmelspore, dan ontkiemt deze en verzwakt het insect zodanig dat hij niet meer in staat is om mensen te bijten.

Te vroeg ontkiemd

Het zou natuurlijk nog mooier zijn als je op die manier ook de larven van malariamuggen kunt aanpakken. Slagen de schimmelsporen erin om een deel van de muggenlarven onschadelijk te maken, dan zijn er uiteindelijk minder muggen die malaria kunnen verspreiden. Maar de aanpak met schimmels bij muggenlarven is tot dusver problematisch. Muggenlarven leven in een waterige omgeving en contact met water maakt de schimmelsporen minder schadelijk.

Small
Larve van een malariamug.
M. Riehle, University of Arizona

Hoe dat komt? Een schimmelspore heeft aan de buitenkant speciale oppervlakte-eiwitten die nodig zijn om contact te maken met de gastheer, in dit geval de muggenlarve. Voedingsstoffen in het water stimuleren echter de ontkieming van de schimmelspore. En daar gaat het fout: de schimmelspore is vaak al ontkiemd voordat hij zich aan de muggenlarve kan binden, en kan dan nog maar weinig schade aanrichten.

Verpoppen beperken

Willem Takken is samen met zijn collega’s Tullu Bukhari en Constantianus Koenraadt met dit probleem aan de slag gegaan. Zij testten in het laboratorium verschillende mengsels van schimmelsporen met droge toevoegingen, in olie, en in een vloeistof op waterbasis. De meeste mengsels waren geen succes. Tarwebloem bijvoorbeeld is een geschikt aas om muggenlarven naar de schimmelsporen toe te lokken, maar gaat klonteren zodra het in water terecht komt. En een vloeistof op waterbasis maakt de schimmelsporen zo zwaar dat zij direct naar de bodem zinken, terwijl het de bedoeling is dat zij op het wateroppervlak blijven drijven.

Small
Proefopstelling tijdens het veldwerk in Kenia.
Bukhari e.a., Parasites and Vectors

Het enige succesvolle mengsel in het laboratorium bestaat uit schimmelsporen en synthetische ShellSol T olie. Dat mengsel is door de entomologen verder getest tijdens een veldexperiment in Kenia. In een onbehandelde controlegroep van muggenlarven wist ruim 60 procent zich te verpoppen tot volwassen mug. Voeg je alleen schimmelsporen of alleen synthetische olie toe aan het oppervlaktewater dan heeft dat weinig effect. Nog steeds verpopt zo’n 50 tot 60 procent van de muggenlarven zich tot volwassen mug.

Gebruik je een mengsel van schimmelsporen en synthetische olie dan zijn de resultaten heel anders. Ineens slaagt nog maar 10 tot 20 procent van de muggenlarven erin om zich te verpoppen tot volwassen mug. Waarin zit nu het succes van dit mengsel? De entomologen denken dat de synthetische olie voorkomt dat schimmelsporen, door zich helemaal vol te zuigen met water, te vroeg ontkiemen.

Small
Losse sporen (boven) vormen klontjes. Sporen in olie verdelen zich gelijkmatig over het water.
Bukhari e.a., Parasites and Vectors

Veiligheidsstudie

Kunnen we het nieuwe mengsel gelijk inzetten om de wateren in malariagebieden te ontdoen van muggenlarven? Nee, dat zou niet verstandig zijn. Er is nog te weinig bekend over de eventuele schadelijke effecten van ShellSol T olie op de rest van het waterleven. De synthetische olie heeft een licht toxisch effect op vissen, ongewervelden en micro-organismen bij een concentratie van meer dan 1 gram per liter. In hun veldexperiment gebruikten de entomologen een concentratie van slechts 0.15 gram per liter. Dat lijkt een veilige marge, maar een gedetailleerde veiligheidsstudie is nodig om schadelijke effecten helemaal uit te sluiten.

Bron

  • Tullu Bukhari e.a. Development of Metarhizium anisopliae and Beauveria bassiana formulations for control of malaria mosquito larvae Parasites and Vectors, 20 februari 2011

Zie ook:

Schimmel bestrijdt malariamug (Wageningen Universiteit en Researchcentrum) Schimmel tegen malaria blijkt resistentie-wonder (Ditisbiotechnologie)

Lees meer over malaria op Kennislink

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/malaria/index.atom", “max”=>"6", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 22 februari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.