Je leest:

Samenwerking is aangeboren

Samenwerking is aangeboren

Auteur: | 7 augustus 2007
Duitse onderzoekers zien bij zowel chimpansees als menselijke babies al complex samenwerkingsgedrag. Zowel apen als kinderen lijken inzicht te hebben in de bedoelingen van anderen.

De chimpansees werken niet alleen samen, maar onthouden ook nog welke partners goed meewerkten ( Science, 3 maart 2006). Via een ingenieus systeem konden de dieren het voedsel alleen te pakken krijgen door tegelijkertijd aan een touw te trekken. De apen lieten tot in honderd procent van de gevallen een soortgenoot de kooi in om samen het eten te pakken te krijgen. Als de proefopstelling zo werd veranderd dat ze zonder hulp de buit binnen konden halen hielden ze veel vaker de deur op slot. Bovendien leerden de chimps wie het best konden samenwerken: de (dominante) aap die steeds veel te snel aan het touw trok werd al snel niet meer gekozen.

Andere biologen van dezelfde groep gooiden ondertussen in Leipzig wasknijpers en pennen op de grond om te zien of anderhalf jaar oude babies helpgedrag vertoonden. Bij verschillende tests lieten ze dingen vallen of deden de onderzoekers onhandige dingen, en keken of de kinderen snapten of hun hulp nodig was of niet. De dreumessen raapten pennen op die ‘per ongeluk’ waren gevallen, maar lieten ze liggen als de volwassene ze met overtuiging op de grond smeet. Voor tien verschillende taken hielpen de kinderen significant vaker wanneer dat ook inderdaad de bedoeling was. Vervolgens mochten ook drie chimpansees het proberen. De apen hielpen hun verzorgers met name wanneer ze dingen moesten oprapen, maar snapten niet wat er van ze verwacht werd bij meer inzichtelijke tests zoals het stapelen van boeken. Overigens kregen noch de dieren, noch de kinderen enige beloning voor hun hulpgedrag.

Wildvreemde bioloog

Deze studies laten duidelijk zien dat ook kinderen en primaten hulpgedrag vertonen, maar het blijft intrigerend welk voordeel het gedrag oplevert. De samenwerkende apen worden beloond met voedsel, maar een assist aan een wildvreemde bioloog heeft toch een twijfelachtigere winstmarge.

Emeritus-hoogleraar socio-ecologie Jan van Hooff onderstreept in een reactie het belang van investeren in onderlinge sociale verbanden. ‘Het belang van die babies en apen om mee te werken zit niet in een directe beloning, maar meer in het bouwen aan een welwillendheidsysteem. Dat is niets nieuws: we gebruiken al eeuwen de hulpvaardigheid van bijvoorbeeld honden. Die worden vaak ook alleen beloond met een blijvend goede band met hun baas, die zich later pas in voedsel vertaalt.’

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 07 augustus 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.