Je leest:

Ruimtetoerist op weg naar ons zonnestelsel

Ruimtetoerist op weg naar ons zonnestelsel

Auteur: | 15 maart 2010

Het oranje dwergsterretje Gliese 710 maakt een spannende reis door onze Melkweg. Binnen anderhalf miljoen jaar zal de ster zich vlakbij ons zonnestelsel bevinden – volgens recente berekeningen zelfs ín de Oortwolk. Een zonderlinge ruimtetoerist, of wordt het vaker gezellig in de buurt van onze zon?

Als je naar de sterrenhemel kijkt zie je door de sterren heen vooral lege ruimte. Onze zon staat zo ver weg van zijn meest nabije buurman dat die buurster, Proxima Centauri, enkel te zien is als een helder lichtpuntje. Het is moeilijk voor te stellen dat die situatie niet altijd zo is. Toch kan het voorkomen dat andere sterren, op hun ellipsvormige baan rond het centrum van de Melkweg, heel dicht langs onze zon vliegen. Zo dicht zelfs, dat ze een gevaarlijke kometenregen zouden kunnen veroorzaken.

De Hipparcos-satelliet bracht tussen 1989 en 1993 de posities en snelheden van honderdduizenden sterren in kaart.
NASA

Alle sterren in de Melkweg bewegen over een ellipsvormige baan die goed te voorspellen is. Maar er zijn bijzonder veel sterren in de Melkweg, en astronomen hebben ze nog lang niet allemaal in het vizier. Vandaar dat de Europese Hipparcos-satelliet in 1989 onder andere als taak kreeg om de posities en snelheden van de 100.000 meest dichtbijzijnde sterren nauwkeurig te meten. Met de gegevens van Hipparcos ontdekten onderzoekers in 1997 al dat er maar liefst 156 sterren zijn waarvan de baan binnen drie lichtjaar van de zon kan komen. Dat betekent dat er gemiddeld eens in de twee miljoen jaar een ster bij ons in de buurt komt.

Dat kan op zich weinig kwaad. Ons zonnestelsel strekt zich uit tot 1 à 2 lichtjaar van de zon. In de verste uithoek van het zonnestelsel vinden we de Oortwolk, een gordel van miljarden komeetachtige objectjes. Daarbuiten is het leeg, en kan een bezoekende ster dan ook weinig aanrichten. Het wordt pas vervelend als een ster ín de Oortwolk terecht komt, want zo’n verstoring zou een golf van kometen naar het centrum van het zonnestelsel kunnen sturen. De aarde zou dan bekogeld worden door een fikse bui van kometen.

Gliese 710 staat nu nog 60 lichtjaar ver van de zon. Binnen anderhalf miljoen jaar is dat misschien nog maar 1 lichtjaar. De ster zal dan net zo helder zijn als de helderste sterren die nu te zien zijn, hoewel hij maar half zo zwaar is als onze zon.
Palomar Digitized Sky Survey

Sterrenkundigen hebben nu de resultaten van Hipparcos nogmaals onder de loep genomen, en aangevuld met nieuwe metingen. Ze hebben op die manier nog negen sterren gevonden die in de buurt van de zon kunnen komen, en bovendien van het oranje dwergsterretje Gliese 710 ontdekt dat het wel eens héél dicht bij de zon langs zou kunnen scheren. De Russische astronoom Vadim Bobylev, die het onderzoek deed, stelt zelfs dat de kans 86% is dat Gliese 710 binnen anderhalf miljoen jaar onze Oortwolk binnensuist. Als dat gebeurt kunnen we een kometenregen verwachten die zijn gelijke niet kent…

Gelukkig is er ook goed nieuws: Bobylev berekende ook dat de kans dat Gliese 710 dieper in ons zonnestelsel komt dan de Oortwolk bijzonder klein is. Het zal dus bij een kometenregen blijven. Gliese 710 is waarschijnlijk niet de eerste ster die ooit in de Oortwolk terecht zal komen. Bekende kometen zoals Hale-Bopp zijn ooit uit de Oortwolk geknikkerd, en het kan goed dat rondreizende sterren daarvoor verantwoordelijk zijn geweest.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 15 maart 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.