Je leest:

Ruimtekabel toch uitgerold

Ruimtekabel toch uitgerold

Eind september leek de missie van ESA’s Young Engineers Satellite YES-2 maar gedeeltelijk geslaagd. Maar na nauwkeurige analyse van de informatie denken de bouwers dat het hun toch gelukt is; de satelliet wist volgens plan dertig kilometer kabel uit te rollen. Het daarmee neergelaten ruimtepostpakket is nog zoek.

Het YES-2 experiment werd ontwikkeld en gebouwd door studenten uit heel Europa onder leiding van het Leidse bedrijf Delta-Utec. Eind september vloog het mee als passagier op de onbemande Russische Foton-M3 onderzoeksmissie. Op 25 september rolde de dertig kilometer lange draad uit, met aan het eind een kleine capsule: Fotino.

YES-2 werd ontwikkeld en gebouwd door studenten uit heel Europa. bron: ESA / Fabio De Pascale. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Signalen

Voorlopige gegevens lieten zien dat de draad slechts 8,5 kilometer was uitgerold. Wat daarna met Fotino gebeurde, was een raadsel. Uit nader onderzoek blijkt dat de missie een stuk succesvoller is verlopen dan werd gedacht. Want de computer die de totale lengte van de draad bijhield, miste slagen naarmate de draad sneller afwikkelde.

‘Tel je het totaal aantal signalen op, dan kom je op 8,5 kilometer’, zegt Michiel Kruijff van hoofdaannemer Delta-Utec uit Leiden. ‘Maar als je het ritme van de signalen bekijkt, zie je dat de draad helemaal is afgerold.’ Volgens Roger Walker, projectmanager namens ESA, is daarmee een belangrijk missiedoel geslaagd: ‘YES-2 heeft een record gebroken; dit was het langste door mensen gemaakte object in de ruimte!’

Op 25 september rolde de dertig kilometer lange draad uit. bron:ESA. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Afremmen

Niet alleen de uiteindelijke lengte van de draad was goed. Ook het tempo waarmee die uitrolde. En een kleine tussenstop in het uitrollen op 3,5 kilometer verliep helemaal volgens plan. Alleen het afremmen van de kleine Fotino-capsule aan het eind ging het mis, zegt Kruijff. Hoe dat kon gebeuren, wordt de komende weken onderzocht.

Eén vraag blijft open: wat is er met het ruimtepostpakketje Fotino gebeurd? Uit informatie van het Amerikaanse Space Surveillance Network blijkt dat de Foton-M3 onderzoekscapsule 1300 meter hoogte heeft gewonnen. Dit komt overeen met de verwachte baanverandering na het uitrollen van dertig kilometer draad. Verder heeft het Space Surveillance Network Fotino niet in de ruimte gedetecteerd, waaruit het YES-2 team opmaakt dat de capsule onmiddellijk na de afwikkeling in de atmosfeer is teruggekeerd.

Opsporing

Eenmaal op aarde kon Fotino drie dagen lang een signaal uitzenden voor het opsporingsteam. Dat signaal is nooit ontvangen. ‘Op dit moment kunnen we niets zeggen over het lot van de kleine capsule’, zegt Walker. ‘Hij kan verbrand zijn in de dampkring, gecrasht op aarde of geland zijn in een moeilijk bereikbaar gebied in Turkmenistan, Kazachstan of Siberië.’

Kruijff heeft het internet nog afgezocht naar UFO-meldingen en waarnemingen van vallende sterren en vuurbollen op de dag van de landing. Die waren er wel, maar geen van die meldingen hield verband met Fotino, zo bleek uit onderzoek.

Ook al is het lot van Fotino nog onbekend, YES-2 heeft de ruimtevaart wel één stap dichterbij succesvolle ‘ruimtepost’ gebracht, vindt Kruijff: ‘Als de remmen hadden gewerkt, was de missie perfect verlopen. We gaan onderzoeken wat het probleem was en proberen de missie daarna opnieuw uit te voeren. De gesprekken hierover beginnen binnenkort.’

Lancering vanaf de basis Baikonoer. bron: ESA / S. Corvaja 2007. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Studentenprojecten

YES-2 werd ontwikkeld door bijna vijfhonderd studenten uit de ESA-lidstaten, ESA-partnerstaten, Amerika, Rusland, Japan en Australië. Zestig studenten bouwden en testten de uiteindelijke hardware en software van de missie.

ESA’s afdeling Educatie werkt op dit moment al aan nieuwe studentenmissies. Onder andere aan de European Student Earth Orbiter (ESEO), die op de lanceerkalender staat van 2010. En de European Student Moon Orbiter (ESMO), die op z’n vroegst in 2011 wordt gelanceerd.

Zie verder

Dit artikel is een publicatie van European Space Agency (ESA).
© European Space Agency (ESA), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 november 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.