Je leest:

RNA-blokker maakt korte metten met hepatitis C

RNA-blokker maakt korte metten met hepatitis C

Auteur: | 7 december 2009

Deense wetenschappers hebben een nieuwe behandeling tegen hepatitis C ontwikkeld. Met een RNA-blokker verhinderen zij dat het virus zich kan delen. Bij chimpansees resulteert de behandeling in een langdurige afname van de ziekteverschijnselen, zonder bijwerkingen.

Wereldwijd zijn 170 miljoen mensen geïnfecteerd met het hepatitis C virus. Dit virus veroorzaakt leverziekte en geeft patiënten een verhoogde kans op leverfalen en leverkanker. De huidige behandeling van hepatitis bestaat uit een cocktail van interferon en ribavirine. Die combinatie is erg giftig en zorgt daardoor voor vervelende bijwerkingen. Bovendien duurt de behandeling lang, meestal een week of 48. Na die periode is de helft van de patiënten virusvrij. Bij de andere helft slaat de cocktail helemaal niet aan. Een betere behandeling tegen hepatitis C is dan ook hard nodig. Wat zijn de opties?

Deze levertumor is ontstaan na chronische infectie met het hepatitis C virus. Deense wetenschappers hebben een RNA-blokker gevonden die verhindert dat het hepatitis C virus zich kan delen. In de toekomst is die blokker wellicht in te zetten bij de behandeling van hepatitis C.

RNA blokkeren

Het hepatitis C virus gebruikt microRNA (miR-122) om cellen in de lever te infecteren. miR-122 wordt gemaakt in de lever en bindt het virus op twee verschillende plekken. Daardoor komt het genetisch materiaal van hepatitis tot expressie en kan het virus zich gaan delen. Deense wetenschappers vonden een stof die miR-122 blokkeert. Deze stof maakt hepatitis C onschadelijk door binding tussen miR-122 en het virus te voorkomen. De Denen testten hun ontdekking op chimpansees, de enige zoogdieren die naast mensen gevoelig zijn voor infectie met het hepatitis C virus.

Gedurende twaalf weken kregen twee apen een hoge dosis (5mg/kg) van de RNA-blokker en twee apen een lage dosis (1mg/kg). Op die twaalf weken volgde een behandelingsvrije periode van zeventien weken. Een lage dosis heeft weinig effect, maar met een hoge dosis zagen de wetenschappers wel resultaat. Drie weken na de start van de behandeling was de hoeveelheid virusdeeltjes in de lever van de chimpansees 2,5 keer lager dan zonder RNA-blokker. De afname in miR-122 is nog duidelijker. Dankzij de RNA-blokker is de hoeveelheid miR-122 na behandeling 350 keer lager dan voor behandeling.

De behandeling werkt tot enkele maanden na het toedienen van de RNA-blokker. De Denen hebben in die periode ook eventuele bijwerkingen van het nieuwe medicijn nauwlettend in de gaten gehouden. Er werden geen abnormale ontstekingsreacties gevonden. Wel wordt de hoeveelheid cholesterol in het bloed door de behandeling met 29 tot 44 procent verlaagd. Dit effect is tijdelijk. Na afloop van de behandeling stijgt de concentratie cholesterol weer naar het oude niveau.

Het hepatitis virus, gezien door een elektronen microscoop. Het virus gebruikt microRNA (miR-122) uit levercellen om zichzelf te kunnen delen. Door miR-122 te blokkeren, nemen de ziekteverschijnselen bij chimpansees met hepatitis C langdurig af.
CDC

Resistentie

Naast bijwerkingen speelt resistentie een grote rol bij het gebruik van antivirale middelen. Vanwege resistentie zijn medicijnen die het hepatitis C virus direct aanpakken weinig succesvol. Enkele dagen na behandeling met zo’n middel muteert het virus waardoor het zich weer ongestoord kan delen en verspreiden. Na behandeling met de RNA-blokker neemt de hoeveelheid genetisch materiaal van hepatitis C niet toe. Ook vonden de wetenschappers geen mutaties op de plekken waar miR-122 op het virus aangrijpt. Het lijkt er dus op dat hepatitis C niet zo snel resistent wordt tegen de nieuwe behandeling.

Bij chimpansees werkt de RNA-blokker langdurig en treden er geen bijwerkingen op. Ook van resistentie lijkt geen sprake. De resultaten van deze eerste tests zijn veelbelovend. Daarom wordt de werking van het middel nu bekeken bij gezonde menselijke vrijwilligers. De Denen willen hun RNA-blokker uiteindelijk inzetten in combinatie met andere medicijnen. De stof zou bijvoorbeeld interferon in de huidige cocktail kunnen vervangen.

Bronnen

Therapeutic silencing of microRNA-122 in primates with chronic hepatitis C virus infection (Robert Lanford e.a.), Science, 3 december 2009

Zie ook

Diagnose hepatitis C wordt vaak gemist (Kennislinkartikel) Op zoek naar een hepatitis C vaccin (LUMC)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 07 december 2009
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.