Je leest:

Ritalin als slaapmiddel?

Ritalin als slaapmiddel?

Auteurs: en | 15 februari 2021
Flickr.com

Het medicijn ritalin wordt vaak voorgeschreven bij kinderen met ADHD. Het gebruik ervan wordt echter ook geassocieerd met slaapproblemen. Dr. Michelle M. Solleveld, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, onderzocht of langdurig gebruik van ritalin een effect heeft op de slaapkwaliteit van haar gebruikers.

Dit nieuwsbericht is geschreven als onderdeel van een schrijfopdracht voor de bacheloropleiding Gezondheid en Leven aan de VU A’dam. Het beste nieuwsbericht werd na eindredactionele revisie gepubliceerd op NEMO Kennislink.

Eerdere onderzoeken leken aan te tonen dat ritalin een negatief effect heeft op de nachtrust van iemand met ADHD. Maar deze onderzoeken duurden nooit langer dan zeven weken. Het onderzoek van Solleveld en haar collega’s duurde met zestien weken niet alleen langer dan de voorgaande onderzoeken, haar proefpersonen hadden ook allemaal nog niet eerder ADHD-medicatie ontvangen.

De ene helft van een groep jongens tussen de tien en twaalf jaar met ADHD kreeg zestien weken lang een medicijn met een oplopende hoeveelheid methylfenidaat – het werkzame bestanddeel van ritalin – de andere helft kreeg een placebo (nepmedicijn). De jongens moesten drie keer een slaapdagboek bijhouden; voor, halverwege en een week na het onderzoek. Ook moesten ze een actigraaf tijdens het slapen dragen. Een actigraaf is een horloge dat bewegingen tijdens het slapen meet.

Het werkende bestanddeel van ritalin is methylfenidaat. Methylfenidaat zorgt voor meer afgifte van dopamine in de hersenen en remt ook de heropname van dit molecuul. Dopamine zorgt voor de overdracht van signalen tussen zenuwcellen. Methylfenidaat heeft dus een stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel en verhoogt het concentratievermogen.

Effectief slaapmiddel of reboundeffect?

De resultaten van Sollevelds onderzoek waren opmerkelijk: er leken gedurende de onderzoeksperiode geen relevante slaapproblemen op te treden bij de testgroep. Sterker nog: een week na het beëindigen van de studie leek de groep die zestien weken lang ritalin had ontvangen juist beter te slapen.

Hoe zijn deze resultaten te interpreteren? Je zou de conclusie kunnen trekken dat het gebruik van ritalin op de lange termijn juist een positief effect heeft op de nachtrust van haar gebruikers. Maar het is opmerkelijk dat dit eigenlijk tegenovergestelde effect werd gemeten, een week nadat de jongens geen medicijnen meer toegediend kregen. Dit zou ook kunnen wijzen op een zogenaamd ‘reboundeffect’, waarbij het plotselinge stoppen met medicatie kan leiden tot het optreden van een versterkt tegenovergesteld effect. Vervolgonderzoek zal hier meer duidelijkheid over moeten geven.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 15 februari 2021
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.