Je leest:

Rifvisjes: you Tarzan? me Jane, you Jane? me Tarzan

Rifvisjes: you Tarzan? me Jane, you Jane? me Tarzan

Auteur: | 4 november 2004

De seksuele ontwikkeling van jonge koraalgrondels verloopt zeer eigenaardig. Deze visjes worden pas geslachtsrijp zodra ze een partner hebben gevonden. Bovendien hangt het van het geslacht van de partner af of ze een mannetje of een vrouwtje worden. Deze ontdekking van Australische onderzoekers staat in de recentste editie van de Proceedings of the Royal Society of London: Biological Sciences.

De seksuele ontwikkeling van jonge koraalgrondels verloopt zeer eigenaardig. Deze visjes worden pas geslachtsrijp zodra ze een partner hebben gevonden. Bovendien hangt het van het geslacht van de partner af of ze een mannetje of een vrouwtje worden. Deze ontdekking van Australische onderzoekers staat deze week in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society of London: Biological Sciences.

Promovendus Hobbs en collega’s vingen jonge koraalgrondels ( Gobiodon erythrospilus) bij Lizard Island in het Great Barrier Reef bij Australië. Sommige van de onvolwassen vissen werden bij volwassen mannetjes gezet, anderen bij volwassen vrouwtjes en een aantal werd apart van andere vissen gehouden. Na zes weken bleek dat de alleen zwemmende grondels niet geslachtrijp werden. De visjes die bij mannetjes opgroeiden ontwikkelden zich gek genoeg tot geslachtsrijpe vrouwtjes. En de grondels die bij vrouwtjes opgroeiden werden mannetjes.

De grondelsoort Gobiodon erythrospilus leeft tussen het koraal (foto: P. Munday). klik op de afbeelding voor een grotere versie

Deze truc heeft alles te maken met de leefwijze van de G. erythrospilus. De kleurrijke grondelsoort leeft tussen vertakte koralen. Maar niet alle plekken in het koraal zijn even goed als leefplek. Alleen grote koralen zijn geschikt om als paartje te leven en je voort te planten. Helaas zijn de goede plekken schaars en daardoor meestal bezet door een grondelechtpaar. De jonge diertjes rest niets anders dan tussen kleinere koralen te wachten tot er een plekje vrijkomt in de grotere koralen. Bijvoorbeeld omdat een volwassen vis wordt opgegeten door een roofvis. Wanneer die kans komt, weten die jonge vissen natuurlijk niet. Ook weten ze niet of er een mannetje of een vrouwtje vrij komt. Daarom zijn de jonge koraalgrondels zeer gebaat bij de flexibele geslachtsrijping.

Het onderzoek is gedaan bij Lizard Island in het Great Barrier Reef bij Australië (foto: G. Jones). De lichtblauwe plekken is het koraalrif. klik op de afbeelding voor een grotere versie

Van volwassen grondels en andere rifvissen is al langer bekend dat ze nog laat van geslacht kunnen veranderen. Het lijkt dus of het flexibel zijn een eigenschap is van vissen die in het rif leven. De larven van de meeste rifvissen ontwikkelen zich in het open water. Vervolgens worden ze met de stroom meegevoerd naar het rif. Het beste geslacht voor een jong visje hangt af van het aantal mannetjes en vrouwtjes op het rif. Het is natuurlijk buitengewoon ongunstig als een vis die zich tot vrouwtje heeft ontwikkeld in een gebied met veel vrouwtjes terechtkomt. De varierende omstandigheden in het rif maken het blijkbaar gunstig om een flexibele geslachtrijping erop na te houden.

Niet alle grondels hebben succes bij het vinden van een levensgezel. De onderzoekers troffen tussen het koraal verstokte vrijgezelle bejaarde grondels aan die de dood in de ogen keken maar nog steeds niet geslachtsrijp waren.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 04 november 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.