Je leest:

Repressie veroorzaakt overvolle cellen

Repressie veroorzaakt overvolle cellen

Auteur: | 17 juli 2007

Het aantal gedetineerden in Nederland is sinds 1985 explosief gegroeid. Maar vooral de afgelopen tien jaar is die groei niet zozeer te wijten aan een stijging van de criminaliteit. Volgens twee Nederlandse onderzoekers is er een tendens in Nederland om mensen sneller en langer op te sluiten, dikwijls ook zonder veroordeling.

Twee Nederlandse onderzoekers, Miranda Boone van de Universiteit Utrecht en Martin Moerings van de Leidse Universiteit luiden de noodklok. In een vakblad voor justitiemedewerkers constateren zij een explosieve groei van het aantal gedetineerden. Die wordt volgens de onderzoekers vooral veroorzaakt door een steeds repressiever beleid in Nederland. Binnen Europa heeft alleen Groot-Brittannië meer gevangenen per 100.000 inwoners.

Boone en Moerings constateren een explosieve groei van het aantal gedetineerden. In 2005 zaten ruim 18 duizend volwassenen in de gevangenis, bijna vier keer zoveel als in 2005, toen er nog 4997 mensen vast zaten.

Probleemgroepen

Criminoloog Martin Moerings signaleert vier probleemgroepen die steeds vaker en langer achter de tralies verdwijnen: asielzoekers die wachten op uitzetting, kleine criminelen zoals drugsverslaafden, ontspoorde jongeren en tot slot tbs-ers, mentaal gestoorden die doorgaans wel serieuze misdrijven hebben begaan.

De Nederlandse wetgeving is de laatste jaren zo aangescherpt dat bijvoorbeeld kleine criminelen voor kruimeldiefstal toch twee jaar achter de tralies kunnen worden gezet. Zo kunnen drugsverslaafden die veel overlast veroorzaken twee jaar in ‘preventieve hechtenis’ worden geplaatst, ofwel in de cel verdwijnen.

Ook uitgeprocedeerde asielzoekers verdwijnen tegenwoordig achter de tralies in afwachting van hun uitzetting die vaak maanden op zich laat wachten. Ontspoorde jongeren kunnen ook zonder dat ze voor een misdaad zijn veroordeeld door de rechter in jeugdinrichtingen worden geplaatst. Maar volgens Martin Moerings biedt dit repressieve beleid slechts een tijdelijke oplossing omdat het niet op de problemen zelf ingaat.

“Straffen moeten in verhouding staan tot het gepleegde misdrijf”, benadrukt de criminoloog. Maar als je kleine criminelen twee jaar opsluit voor kruimeldiefstal strookt dat niet met de mensenrechten.

Mensenrechten

Voor tbs-ers bestaat een chronisch tekort aan behandelingsplaatsen, ontspoorde jongeren moeten vaak veel te lang wachten op professionele begeleiding, en met een effectief uitzettingsbeleid voor asielzoekers wil het ook nog steeds niet vlotten. Nederland heeft dus de neiging om de problemen op te lossen door de mensen op te sluiten.

Moerings ziet een duidelijk verband met de toegenomen roep om rust, orde en veiligheid op straat. Maar volgens hem strookt het beleid niet altijd met de mensenrechten. “Straffen moeten in verhouding staan tot het gepleegde misdrijf”, benadrukt de criminoloog. Maar als je kleine criminelen twee jaar opsluit voor kruimeldiefstal strookt dat niet met de mensenrechten.

Niet serieus

De onderzoeker signaleert nog een probleem. Nederland kent een sterke traditie op het gebied van reclassering. Het Nederlandse systeem is er altijd op gericht geweest om gevangenen uiteindelijk weer op een verantwoorde manier te laten terugkeren in de maatschappij. “Maar door mensen gewoon op te sluiten neem je dat principe niet meer serieus”, zegt Moerings.

Opsluiting en allerlei vormen van preventieve hechtenis bieden dus slechts een schijnoplossing en schuiven de echte problemen per saldo alleen maar vooruit.

Bezoek de wetenschapspagina van <a href=“http://www2.rnw.nl/rnw/nl/themes/wetenschap/” target=“_new” onMouseOut=“window.status=’’; return true;” onMouseOver=" window.status=’’Radio Nederland Wereldomroep" ; return true;">Radio Nederland Wereldomroep

Dit artikel is een publicatie van Radio Nederland Wereldomroep (RNW).
© Radio Nederland Wereldomroep (RNW), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 juli 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.