Je leest:

Reddingsoperatie met robotvloot

Reddingsoperatie met robotvloot

Auteur: | 17 november 2006

NASA probeert uit alle macht haar satelliet Mars Global Surveyor te bereiken. Die heeft al een week geen teken van leven meer gegeven, na de melding dat één van de twee zonnepanelen niet meer op de zon gericht is. Door signalen via andere Marssondes te sturen hoopt de ruimtevaartorganisatie de al 10 jaar oude satelliet weer aan de praat te krijgen.

NASA repareert op afstand: de oudste satelliet die de organisatie rond Mars heeft draaien, Mars Global Surveyor (MGS), kampt met zonnepaneelproblemen en heeft al een week niets van zich laten horen. NASA geeft de Global Surveyor niet zomaar op en probeert haar via andere Marssondes te bereiken. De pas aangekomen Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) moet MGS fotograferen en zo duidelijk maken in welke stand de zonnepanelen staan. Daarna kan NASA commando’s doorsturen om de satelliet weer op de zon te richten.

De poging om MGS met de MRO te fotograferen lijkt mislukt, maakte NASA op 21 november bekend. De ruimtevaartorganisatie overweegt nu de satelliet af te schrijven.

Update

NASA-satelliet Mars Global Surveyor draait al sinds 1997 rond Mars en heeft daar opnames gemaakt van terrein dat door vloeibaar water gevormd lijkt. Ook heeft de sonde landingsplaatsen voor de robotkarretjes Spirit en Opportunity bekeken. Na het voltooien van de hoofdmissie in 2001 heeft NASA al een aantal keer besloten de sonde langer in gebruik te houden. bron: NASA. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Zonnepaneel

Net als de meeste satellieten en ruimterobots haalt de Mars Global Surveyor zijn energie uit zonnepanelen. Om zoveel mogelijk zonlicht op te vangen moeten de panelen tijdens de omloop om Mars telkens bijdraaien. Op 2 november liep dat mis. NASA’s missiecentrum stuurde MGS een routinereeks commando’s om de zonnepanelen bij te draaien, maar één omloop om Mars later sputterde de satelliet een foutmelding over een vastgelopen motortje en verbrak de verbinding.

NASA ving op 5 november nog een zwak MGS-signaal zonder datainhoud op: teken dat de satelliet zichzelf had onderzocht en in afwachting van hulp in een safe mode was gegaan. De ruimtevaartorganisatie heeft al geprobeerd weer contact te krijgen met MGS, maar zonder succes. Dat is zorgwekkend, want als de zonnepanelen niet optimaal op de zon gericht staan kan de satelliet langzaam energie verliezen en uiteindelijk ‘sterven’. Daarom proberen de Amerikanen nu uit alle macht de controle over MGS te herstellen. De Mars Reconnaissance Orbiter (MRO), die in maart 2006 aankwam in zijn baan om Mars, krijgt een sleutelrol in de operatie. Ook de Mars Rovers Spirit en Opportunity helpen mee.

Mars Reconnaissance Orbiter maakte deze foto van de Mars Rover Opportunity, aan de rand van de krater Victoria op Mars. De Rover zelf, de sporen van zijn rupsbanden en de schaduw van zijn camera-arm zijn allemaal zichtbaar. Met dezelfde haarscherpe camera wil NASA haar haperende satelliet Mars Global Surveyor fotograferen. bron: NASA. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Fotograferen

Omdat NASA geen idee heeft in welke stand de MGS-zonnepanelen staan, moet Mars Reconnaissance Orbiter met zijn gevoelige HiRISE-camera opnames maken van de kwakkelende satelliet. Als die met zijn zonnepanelen niet op de zon is gericht, loopt de accu langzaam leeg. Dat zou volgens NASA verklaren waarom de satelliet al een week niets meer van zich laat horen. Omdat het motortje dat de zonnepanelen moet kantelen weigert, wil NASA de complete satelliet om zijn as laten draaien en zo meer zonlicht opvangen. Hopelijk krijgt MGS daardoor meer energie en kan het team op aarde de satelliet daarna weer onder controle krijgen.

Als Mars Reconnaissance Orbiter geen fatsoenlijke foto’s van MGS kan maken, heeft NASA nog een truc in petto. Per radio willen ze de satelliet vragen een radiobaken aan te zetten. De karretjes Spirit en Opportunity, die op Mars rondrijden en de bodem onderzoeken op sporen van vloeibaar water, kunnen dat signaal opvangen en via hun communicatiesatelliet Mars Odyssey doorsturen naar de aarde. Informatie zit er niet in, maar in ieder geval weet de missieleiding van het MGS-programma dan dat de satelliet nog naar instructies luistert. Hoe ze de satelliet daarna willen repareren is nog onduidelijk.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 november 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.