Je leest:

Radicale seks

Radicale seks

Auteur: | 17 juni 2004

Nieuw onderzoek uit Canada laat zien dat algen onder stressvolle omstandigheden zoals hoge temperaturen over schakelen van aseksuele naar seksuele voortplanting. Seks blijkt algen te beschermen in barre omstandigheden…

Evolutionair bioloog Aurora Nedelcu van de University of New Brunswick in Canada heeft onderzoek gedaan aan volvox algen. De ronde alg Volvox carteri leeft in zoet water en plant zich onder normale omstandigheden aseksueel voort. Wanneer het water warmer wordt schakelen ze over naar seksuele voortplanting.

Aseksuele vrouwtjes met aseksuele babies

Onder stressvolle omstandigheden ontstaan meer vrije radicalen in de cellen. Dit zorgt er voor dat algen overschakelen van aseksuele naar seksuele voortplanting. Vrije radicalen zijn atomen of moleculen met een nog ongebruikte bindingsmogelijkheid. Ze beschadigen andere moleculen, doordat ze elektronen lostrekken die binden aan de radicalen. Cellen produceren voortdurend vrije radicalen, maar gewoonlijk zorgen cellen er voor dat ze geen kwaad aanrichten. Door stress – bijvoorbeeld stijging van de temperatuur – wordt de balans verstoord en ontstaan meer vrije radicalen. Schade aan DNA of celvernietiging is een mogelijk gevolg.

Nedelcu en haar collega’s wilden weten of er een verband bestond tussen de genoemde overschakeling en de concentratie vrije radicalen. Deze concentratie mat ze in een bad van gekweekte, aseksuele volvox algen door radicaalgevoelige chemicaliën toe te voegen die daardoor oplichten. Na verhoging van de temperatuur was de concentratie in twee uur verdubbeld. In dezelfde tijd werd een gen actief waardoor mannelijke en vrouwelijke gameten werden aangemaakt in plaats van aseksuele. Daarnaast werd een enzym toegevoegd die vrije radicalen uitschakelt, waardoor de concentratie van dit gen daalde. Dit is de tweede aanwijzing dat vrije radicalen zorgen voor de overgang van aseksuele naar seksuele voorplanting.

Een voordeel van seksuele voortplanting is dat de bevruchte cellen harde celwanden hebben, minder snel uitdrogen en daardoor in barre omstandigheden overleven. Daarnaast blijken de door radicalen beschadigde cellen zich sneller te herstellen! Wat de precieze rol van radicalen is in het overschakelingsproces van aseksuele naar seksuele voortplanting is niet geheel duidelijk en dient verder onderzocht te worden.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 juni 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.