Je leest:

Ra, ra, wat is mijn moedertaal?

Ra, ra, wat is mijn moedertaal?

Auteur: | 5 juni 2008

Italiaanse onderzoekers kunnen aan hersenscans zien of je je moedertaal leest of een vreemde taal. Volgens hen wijzen hun resultaten erop dat de moedertaal anders in de hersenen wordt opgeslagen dan later geleerde talen. Een Nijmeegse hersenonderzoeker is het hier niet mee eens.

Italiaanse wetenschappers beweren dat ze aan de hand van hersenscans kunnen zien wat je moedertaal is en hoe goed je bent in andere talen. Volgens de Italiaanse onderzoekster Proverbio en haar collega’s ligt de moedertaal veel steviger verankerd in de hersenen. Dit zou komen doordat deze taal als jong kind tegelijk wordt geleerd met allerlei andere nieuwe informatie over de wereld. Hierdoor is de moedertaal steviger verbonden met alle niet-talige kennis die je als peuter leert, dan de talen die je op latere leeftijd leert. Nijmeegse hersenonderzoekers zijn het met deze redenatie niet eens.

De Italiaanse onderzoekers hebben bij volwassen proefpersonen EEG-scans afgenomen. Deze proefpersonen hadden allemaal als moedertaal Italiaans, waren heel goed geschoold in het Engels en waren matig in Duits. Op een computerscherm kregen ze telkens een Italiaans, Engels, Duits of een niet-bestaand woord te zien. De onderzoekers keken per woord naar de hersenactiviteit.

Bij een EEG ( electroencefalogram) worden sensoren op verschillende plekken op het hoofd bevestigd. Deze sensoren meten de elektrische impulsen die vrijkomen bij hersenactiviteit. Als er op een bepaalde plek in de hersenen veel activiteit plaatsvindt, zal de sensor die daar op de schedel geplakt is veel elektriciteit waarnemen. Zo kan een 2-dimensionaal beeld van de hersenactiviteit gemaakt worden.

Proverbio en haar collega’s zagen 170ms na het presenteren van een woord een piek in de EEG-scan. Deze piek zat in de linker hersenhelft, in een gebied dat letters herkent voordat deze aan de betekenis van een woord gekoppeld worden. De piek was veel groter bij woorden in het Italiaans, de moedertaal van de proefpersonen, dan bij woorden in de vreemde talen.

Volgens de Italiaanse onderzoekers betekent dit dat de moedertaal fundamenteel anders in de hersenen wordt opgeslagen dan vreemde talen die je later leert. Als je bijvoorbeeld als kind in je moedertaal het woord mes leert, koppel je dit gelijk aan een gebruiksvoorwerp met een scherpe kant waar je heel voorzichtig mee moet zijn. Als je vervolgens op latere leeftijd knife of couteau leert, is de koppeling van deze vreemde woorden aan de bijbehorende eigenschappen een stuk minder sterk dan de koppeling van mes aan deze eigenschappen.

Een proefpersoon met een ‘badmuts’ vol EEG-elektrodes op zijn hoofd.

Hersenonderzoeker Theo Vosse van het FC Donders Instituut in Nijmegen meent dat deze redenatie echter geen logisch vervolg is op de gevonden resultaten. De piek die al na 170ms wordt gemeten, is te vroeg om het stimuluswoord al volledig verwerkt te hebben. De proefpersoon is op dat moment alleen nog bezig met het verwerken van de visuele informatie (de vorm van het woord) en nog niet met de betekenis van het woord.

Volgens Vosse is het onderzoek waarschijnlijk wel juist uitgevoerd, maar niet correct geïnterpreteerd. “De interpretatie is volgens mij niet vol te houden, of betekent erg weinig: misschien worden woorden van talen die je later leert ergens anders opgeslagen dan de woorden van je moedertaal, of misschien is het alleen de herkenningsfase die anders is. Maar dat zijn zaken waaraan eigenlijk niemand twijfelt.”

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 juni 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.