Je leest:

PVV-stemmer is bang voor allochtonen

PVV-stemmer is bang voor allochtonen

Auteur: | 3 maart 2010

Wat beweegt de PVV-stemmer? De gevestigde politiek zou het ontzettend graag willen weten, vooral om er achter te komen waar zij de steken precies laten vallen. Maar ook de wetenschap buigt zich over het mysterie van het uitdijende PVV-electoraat. De nieuwste inzichten komen van het Groningse Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid. Angst voor allochtonen blijkt een belangrijke drijfveer om op de PVV te stemmen.

Onderzoekers dr. Aafje Dotinga en prof. Karen van Oudenhoven- Van der Zee vroegen 636 Nederlanders naar hun stemgedrag, houding ten opzichte van allochtonen, de huidige regering, het geloof en hun eigen identiteit. De onderzoekers hoopten zo een goed beeld te krijgen van Wilders’ aanhang.

Hun belangrijkste conclusie: PVV stemmers zijn bang voor allochtonen. Dat wil zeggen, ze zijn vaker bang voor allochtonen dan niet-PVV’ers. De onderzoekers keken naar drie vormen van angst: angst voor moslimgeweld, angst voor afwijkende normen en waarden van allochtonen (en daarmee de teloorgang van de eigen Nederlandse cultuur) en de angst dat allochtonen een bedreiging zijn voor de eigen positie, bijvoorbeeld door het inpikken van banen, huizen en uitkeringen. Op alle drie vormen van angst scoort de PVV’er hoger dan de rest van de onderzochte Nederlanders.

Medium

Dat mensen die allochtonen als bedreiging zien zich thuis voelen bij de PVV, klinkt logisch. De PVV draait immers op zijn anti-immigratie en anti-islam standpunten. De vaststelling dat de PVV garen spint bij angst voor migranten, is dan ook niet bijzonder verrassend. Maar ook onderzoek met niet-verrassende resultaten helpt ons te begrijpen wat er op dit moment in de samenleving aan de hand is.

Daarbij sluiten de resultaten aan op eerder onderzoek naar angst, persoonlijkheid en politieke voorkeur. Zo vonden onderzoekers aan de VU Amsterdam bijvoorbeeld dat angst, bijvoorbeeld veroorzaakt door beelden van aanslagen, zorgt voor negatieve gevoelens over iedereen die niet bij de eigen groep hoort. En Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat conservatisme een politieke reactie is op angst en onzekerheid. Dit soort onderzoeken passen binnen een nieuwe wetenschappelijke benadering van stemmen als een kwestie van gevoel.

14804059 b7a7984395 b
Mensen die allochtonen als bedreiging zien, voelen zich thuis bij de PVV. Maar het kan trouwens ook andersom werken: mensen die zich om een of andere reden aangetrokken voelen tot de PVV, kunnen vervolgens vanwege Wilders’ anti- immigratie uitspraken, banger worden voor allochtonen. Of de angst voor allochtonen een gevolg of oorzaak is van de voorkeur voor de PVV, hebben de wetenschappers niet onderzocht.

Weinig vertrouwen, weinig geloof

De onderzoekers vonden meer eigenschappen van de PVV-stemmer. Zo heeft de PVV-aanhang minder vertrouwen in de huidige regering dan andere kiezers. Politiek wantrouwen voorspelt dus, naast angst voor allochtonen, of iemand op de PVV wil stemmen. De PVV-aanhang is daarnaast niet erg gelovig (37% van de PVV-stemmers zegt gelovig te zijn, tegenover 50% van de niet-PVV-stemmers). Hoe meer belang mensen aan hun geloof hechten, hoe minder ze geneigd zijn om op Wilders te stemmen.

Overigens is het bij dit soort statistisch onderzoek lastig om er achter te komen welk effect je nu precies meet. Zo kan de gevonden relatie tussen politiek wantrouwen en PVV-steun best komen doordat de PVV relatief veel lageropgeleiden aanspreekt. En lageropgeleiden – van welke politieke kleur dan ook – hebben sowieso veel minder vertrouwen in de politiek dan hogeropgeleiden, zo heeft onderzoek (onder andere van het SCP) al laten zien.

Veel contact, meerdere identiteiten

Dotinga en Van Oudenhoven – Van der Zee konden op basis van hun gegevens niet alleen zien wie zich tot de PVV aangetrokken voelt, maar ook wie niet. Nederlanders die veel contact hebben met allochtonen, bijvoorbeeld, gaan minder snel PVV stemmen. Ook mensen met een zogenaamde duale identiteit lopen niet warm voor de PVV. Dat konden de onderzoekers concluderen op basis van hun onderzoek naar burgers die zich tegelijkertijd Nederlands én Fries voelen. Wie wel eens met een allochtoon praat, en wie ervaart dat het Nederlanderschap naast een andere culturele identiteit kan bestaan, is blijkbaar minder bang voor allochtonen.

Lees meer:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 maart 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.