Je leest:

Potentieel biowapen mogelijk aan te pakken

Potentieel biowapen mogelijk aan te pakken

Auteur: | 28 oktober 2008

De dodelijke bacterie Burkholderia pseudomallei veroorzaakt bloedvergiftiging door receptoren van het menselijk afweersysteem voortdurend te stimuleren. Dit ontdekte arts-assistent Joost Wiersinga van het AMC in Amsterdam. Meer kennis over deze bacterie is van groot belang, aangezien Burkholderia pseudomallei in 2006 door het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) is aangewezen als potentieel biowapen.

Burkholderia pseudomallei is een gramnegatieve bodembacterie die vooral voorkomt in Zuidoost-Azië en Noord-Australië. De bacterie gaat het lichaam binnen door het inademen van besmet stof, het drinken van besmet water of door open wondjes in de huid. Eenmaal binnen verspreidt de infectie zich via de bloedbaan door het hele lichaam en dit leidt uiteindelijk tot bloedvergiftiging en het uitvallen van belangrijke organen. Hoe Burkholderia pseudomallei precies zijn werk kan doen, was nog niet bekend. Arts-assistent Joost Wiersinga van het AMC in Amsterdam besloot dit tot op de bodem uit te zoeken.

De gramnegatieve bodembacterie Burkholderia pseudomallei.

Elke gramnegatieve bacterie draagt op zijn membraan het karakteristieke lipopolysaccharide (LPS) molecuul. Deze LPS moleculen vormen een herkenning voor Toll-like receptoren (TLR) van ons afweersysteem. TLR’s zijn daardoor de eerstelijns defensie tegen bacteriële indringers. Zij zetten immuuncellen aan tot het produceren van citokinen, signaalstoffen die de afweer aansporen om de indringer te doden. Als er echter teveel citokinen geproduceerd worden, leidt dit tot een ontsteking en op die manier kan uiteindelijk bloedvergiftiging ontstaan. TLR4 staat erom bekend zeer sterk te reageren op LPS, maar ook TLR2 herkent enkele stoffen die bij Burkholderia pseudomallei voorkomen.

Bacterie als biowapen

Verschillende TLR’s komen bij mensen die geïnfecteerd zijn met de bodembacterie sterker tot expressie, waaronder ook TLR2 en TLR4. Beide receptortypen waren betrokken bij een reactie op de infectie met Burkholderia pseudomallei, maar TLR2 was de enige receptor die reageerde op LPS. Omdat het LPS molecuul van de bacterie niet door TLR4 herkend wordt, denkt Wiersinga dat het bodembacterie LPS een unieke vorm heeft. Om zeker te zijn van zijn resultaten schakelde hij TLR2 uit in geïnfecteerde muizen. Deze muizen overleefden de Burkholderia pseudomallei infectie, omdat er geen ontsteking op gang kwam.

Het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) karakteriseert Burkholderia pseudomallei als stabiel, sterk en makkelijk te verkrijgen en te vervaardigen. Omdat de bacterie vooralsnog ongrijpbaar is voor medici, is het een gevaarlijk potentieel biowapen.

Dit onderzoek brengt een nieuwe behandeling voor mensen met melioidosis (de ziekte die ontstaat na infectie met de bodembacterie) dichterbij. Het remmen van TLR2 in combinatie met antibiotica zou de kans op overleving aanzienlijk moeten vergroten. En dit is van groot belang omdat het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) Burkholderia pseudomallei sinds 2006 heeft aangewezen als potentieel biowapen. Volgens het CDC is de bacterie stabiel, sterk en makkelijk te verkrijgen en te vervaardigen. Bovendien treden de symptomen niet altijd gelijk na infectie op, de bodembacterie kan zich jarenlang in het lichaam schuilhouden en dan ineens toeslaan. Door deze onvoorspelbaarheid is Burkholderia pseudomallei vooralsnog ongrijpbaar voor medici.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 28 oktober 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.