Je leest:

Popcorn, van nature zout

Popcorn, van nature zout

Auteur: | 8 april 2011

Oké, dit bericht gaat niet helemaal over popcorn. Maar wel over zout. Landbouwbodem wordt al jarenlang steeds zouter. Zo kun je er geen voedselgewassen meer op verbouwen. Maar er is hoop: sommige voedselgewassen gedijen prima op zoute grond. Fatma Zaki Mostafa Ali van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) onderzocht hoe een paar speciale maïsrassen op een zoute bodem overleven.

Fatma Zaki Mostafa Ali met haar maïsplanten.
Rijksuniversiteit Groningen

“Steeds zouter wordende landbouwgrond wordt ook wel de ‘stille crisis’ genoemd”, vertelt Fatma Zaki Mostafa Ali, plantbiologe en promovenda aan de RuG. “Dat is omdat geen enkel land ter wereld geen risico loopt.” In landen als Argentinië, Egypte, Iran, Pakistan, de Verenigde Staten, China en Australië zijn grote delen van de landbouwgrond al zo zout – oftewel verzilt – dat het erg moeilijk is geworden om er landbouwgewassen op te verbouwen.

Normaal gesproken groeien landbouwgewassen niet op een zoute bodem. De plant sterft doordat het zout in de cellen komt. Maar er zijn uitzonderingen. Mostafa Ali onderzocht twee speciale maïsrassen die wél op zoute bodems door blijven groeien. De rassen blijken dat elk op hun eigen unieke manier te doen.

De promovenda ontdekte daarnaast dat gewone maïs, die dus niet tegen zout bestand is, er alsnog tegen kan worden beschermd door een gunstige schimmel bij de wortels mee te laten groeien. Met die informatie kunnen landbouwbedrijven nieuwe maïssoorten kweken, zodat op verzilte grond alsnog voedsel te verbouwen valt.

Zouttolerante maïs, gekweekt op steeds sterker (van links naar rechts) verzilte bodem.
Fatma Zaki Mostafa Ali

Om te ontdekken hoe de zouttolerante maïsplanten op verzilte bodems weten te overleven, gebruikte Mostafa Ali een apparaat dat zoutconcentraties in planten kan meten. Het ene maïsras blijkt als overlevingsstrategie de zouten buiten de deur te houden, terwijl het andere ras overleeft door de zouten op te slaan in een speciale plek in de cel: de vacuole.

De eerste strategie – zout buiten de deur houden – kost niet eens zo gek veel energie, bleek uit het onderzoek. “Deze planten groeien net zo snel als normale maïs, maar kunnen dankzij hun tolerantie gewoon meer zout hebben”, vertelt Mostafa Ali. De cellen van deze maïssoort gebruiken microscopisch kleine pompjes om het zout te weren. Met Mostafa Ali’s meettechniek is het mogelijk om al in nieuwe maïszaadjes te controleren of ze deze pomp gebruiken. Dat bespaart enorme kosten bij het kiezen van de juiste maïsrassen.

De tweede strategie – zout in de cellen opslaan – is wat extremer: deze planten groeien langzaam, maar blijven zelfs op de meest zoute bodems in leven. Ook hier helpt de meettechniek om deze zaadjes vroeg te herkennen. Maar is dat niet een beetje gek, zoute maïs? “Nou”, antwoordt de biologe, “we mogen het dan inderdaad geen zoete maïs meer noemen.” Toch zal volgens de promovenda de zoute smaak meevallen. Wanneer de plant zout opslaat doet hij dat vooral in de wortels. De stengel en maïszaden worden zoveel mogelijk beschermd. Ze voegt eraan toe: “En zelfs als de maïskorrels wat zouter zouden zijn – popcorn heeft toch ook wat zout nodig, nietwaar?”

Fatma Zaki Mostafa Ali promoveert met haar onderzoek op 15 april 2011 aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze verdedigt dan haar proefschrift, The determinants of salinity tolerance in maize. Mostafa Ali (Egypte, 1977) studeerde plantkunde aan de Ain Shams University in Caïro, Egypte. Haar promotieonderzoek deed zij aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het werd gefinancierd door het Egyptische ministerie van hoger onderwijs.

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 april 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.