Je leest:

‘Politie bagatelliseert problemen met jongeren’

‘Politie bagatelliseert problemen met jongeren’

Auteurs: en | 30 november 2009

Nederland telt volgens de politie zeker 1800 lastige jeugdgroepen. Daarvan zouden er ongeveer 100 echt ‘crimineel’ zijn. Criminoloog Marion van San meent dat de politie de problematiek onderschat.

Criminologe Marion van San doet al enige tijd, voor diverse opdrachtgevers, onderzoek naar het fenomeen jeugdbendes in Nederland en op de Antillen. Daarbij spreekt ze ook jongeren die lid zijn van de Crips en de Bloods.

Zijn gangsymbolen zoals rode en blauwe doekjes en bandana’s nu echt een kenmerk van een lidmaatschap van een bende?

’Nee, die zijn niet bepalend. Het is gewoon hip om ze te dragen. Ze zijn in die zin belangrijk dat je je omgeving ermee kunt laten weten: pas op voor mij, want ik behoor bij een club. En dan past men wel voor je op, terwijl het helemaal niet waar hoeft te zijn. Je kunt ook een straatroof plegen met een roodzakdoekje voor je mond. Dan weet je slachtoffer dat hij beroofd is door een Blood. Dat is nog even wat anders dan door een gewone straatrover.’

Crips teken in Brooklyn, New York.

In de jaren negentig bleek dat kinderen met wapens naar school gingen omdat ze zich onveilig voelden. Is bendevorming een volgende stap van jeugd om voor de eigen veiligheid in de openbare ruimte te zorgen?

’Ja, de gang biedt bescherming. Als je niet ergens bij hoort en je laat dat blijken, dan kun je in bepaalde buurten en bepaalde scholen meteen je gsm inleveren. Je bent dan een loslopend wild waar iedereen mee kan doen wat hij wil. Die symbolen geven je dus een soort bescherming. Dat is vaak de enige reden waarom je er bij wil horen.’

Gebruiken ze de symbolen ook om anderen te bedreigen?

’Ja, daar lijkt het wel op. Het komt ook naar voren in diverse politiegegevens. Het is een middel om anderen onder druk te kunnen zetten. Niet alleen op straat, het gebeurt ook op internet. Een jongen en meisje leren elkaar bijvoorbeeld op Partypeeps kennen. De jongen kan haar onder druk zetten door te zeggen dat hij bij de Bloods hoort en haar zo van alles laten doen. Ook bijvoorbeeld haar inzetten voor winkeldiefstallen, kleine drugshandel en seksuele gunsten.’

Kunnen meisjes ook lid zijn?

’Ik sprak vorige week een Bloods-meisje. Ze staat ook echt zo uitgedost op de site van Partypeeps, als een Bloods baby. Wat betekent dat nou voor jou, vroeg ik. Ze zei dat ze bij een groep hoorde van wie ze de meeste leden niet eens kent. Maar met de leider had ze wel iets. Die gaf haar bescherming of een slaapplaats als ze die nodig had. “Ik sta natuurlijk ook voor hem klaar als hij van mij wat wil,” zei ze. Zo had zij een tijdje voor hem in de drugssmokkel en in de prostitutie gezeten.’

Denis Gustavo

Wordt ganglidmaatschap genoemd in politieverhoren?

‘Ja, bijvoorbeeld: een zoon pikt geld van pa en zegt dat hij dat onder druk van de Crips heeft moeten doen. Of een meisje dat zegt dat zij onder bedreiging van een bende heeft toegegeven aan bepaalde seksuele wensen.’

Is de vraag of er wel of geen jeugdbendes zijn eigenlijk geen academische onzin?

’Mij maakt het niet uit hoe je het noemt. Maar de autoriteiten in de grote steden maakt het wél wat uit. Want die willen geen min of meer georganiseerde groepen jongeren in hun gemeenten hebben die criminaliteit plegen. Ik kan mij niet druk maken over de definitie van een ‘bende’, ik vind dat zo’n geneuzel.’

Denk jij dat die autoriteiten liever ontkennen dat er jeugdbendes bestaan?

Ja. Neem het voorbeeld van de loverboys. Wij deden daar onderzoek naar. Er was een groep mensen die zei dat het verschijnsel loverboys echt een probleem was. En er was een groep die vond dat ze niet bestonden. Wij hebben toen laten zien dat het veel ingewikkelder lag en dat het concept loverboy een heel verwarrende term is. Alsof er een nieuw type pooier is ontstaan, terwijl de manier waarop deze jongeren te werk gaan dezelfde is als pooiers altijd hebben gewerkt.

Het idee van jongens die een meisje in de klauwen hebben en haar dwingen in de prostitutie te werken is te simpel. Het is veel ingewikkelder: jongen en meisje krijgen een relatie met elkaar. Meisje is verliefd en is bereid alles voor die jongen te doen en ze werken samen in de prostitutie. Dat kan allemaal goed gaan, totdat die jongen een andere vrouw leert kennen die hij ook laat werken. Dan is de betovering voor haar verbroken en gaat ze aangifte doen. Dan zegt ze dat hij haar heeft gedwongen in de prostitutie te gaan.

De aangifte wordt dan mooier gemaakt, misschien wel met dingen die ze uit de media over loverboys heeft opgepikt. Misschien vertelt ze daarom wel dat hij aanvankelijk kadootjes voor haar kocht. Toen ik dat ingewikkelde verhaal vertelde, waren beleidsmakers niet tevreden. Bestaan ze nou of bestaan ze nou of niet, riepen ze, en is het fenomeen nou gegroeid of niet? Zo wil men ook in de grote gemeentes weten: zijn er nou jeugdbendes hier of niet. Maar het is nog te vroeg om stellige uitspraken te doen.’

Toch raar dat men zich druk maakt over ‘wel of geen bendes’ terwijl jongeren intussen worden opgeslurpt in groepjes die onder druk criminele feiten plegen.

’Ik denk dat het beter is te kijken wat er precies gebeurt, op straat en elders, en dan daar wat op bedenken. Ik heb ook het idee dat dit probleem bij de politie wordt gebagatelliseerd. De politie gaat over de veiligheid. En zolang er geen grote conflicten op straat uitbreken, zal men zeggen dat het wel meevalt. Maar een groot deel van de conflicten heeft zich ook naar de virtuele wereld verplaatst. Waar je het niet ziet, maar waar het wel gebeurt. Denk aan sites als Sugababes of Partypeeps. Je schrikt echt als je ziet welke bedreigende afbeeldingen daarop staan. Je moet jongeren niet opdelen in ‘overlastgevend’ of ‘crimineel’ of welke categorie dan ook. Dat is allemaal zo statisch. Het is de behoefte van beleidsmakers om alles in hokjes te stoppen.’

Zijn leden van de Crips of de Bloods open tegen je geweest?

’Dat wist ik niet altijd, maar sommige dingen kun je gewoon niet verzinnen. Je moet je ook bewust zijn dat je niet altijd kan ontdekken of het nu écht is of dat het ‘wannabee’s’ zijn. Overigens mochten zij van hun ‘leider’ niet alles zeggen. Maar wat betreft die zogenaamde leiders: ik heb wel meegemaakt dat een leider door anderen weer keihard werd uitgelachen. Zo zie je dat het vaak allemaal niet zo georganiseerd is, dat het losse verbanden zijn.’

Staan Bloods en Crips elkaar hier ook zo naar het leven, zoals in de USA?

’Die wedijver is hier veel minder. Soms zijn er wel eens conflicten op straat. Maar meestal zitten ze gewoon bij elkaar in de klas. Daarom denken sommige beleidsmakers dan dat het allemaal wel meevalt met die ‘bendes’.’

Een doekje om hebben is heel wat anders dan een organisatie met statuten zoals in Los Angeles.

’Sommigen doen dat ook wel, maar iedere groep is verschillend. Er zijn ook jongens van 15 jaar die een naam verzinnen en dat op hun petje zetten. Vraag je; hoe groot is jullie groep? Zeggen ze: we zijn met zijn vieren. Dat is dan hun “gang”.’

Het zijn gemiddeld 16-jarige jongens, bezig met drugshandel, prostitutie, straatroven, gewapende overvallen. Dat is toch niet mis. Hoe onrustbarend is dat?

’Ik hoor al vijftien jaar dat dergelijke jongens dat soort criminaliteit plegen.’

Dan is het dus niet erger dan vroeger?

’Wat we nog niet weten is of het aantal van dat soort misdrijven dat vanuit een bende is bedacht toeneemt. Wat ik nog nooit eerder had gehoord is dat jongeren zeggen dat je geld “maakt” en dat dan aan de leider afstaat. Verder is alles wat ze doen verder gewoon jeugdcriminaliteit.’

Plegen Crips of Bloods andere delicten dan bijvoorbeeld de Marokkaanse boefjes die zo in kwade reuk staan?

’Nee, niet bijzonder. Er zijn ook criminele Marokkaanse jongens die in groepjes opereren. En ook witte jongens.’

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Crimelink.
© Crimelink, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 november 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.