Je leest:

’Plakken in plaats van boren’

’Plakken in plaats van boren’

Auteur: | 28 april 2005

De Nijmeegse onderzoekers Willem Fennis en Ruud Kuijs hebben een nieuwe manier gevonden om afgebroken kiezen te repareren, waarbij vulmateriaal direct aan de kies wordt gelijmd. De voordelen: er hoeft minder gezond tandweefsel te worden weggeslepen en de behandeling is goedkoper.

Het komt nogal eens voor dat een kies met een vulling na verloop van tijd afbreekt. Zo’n kies heeft door de vulling al flink aan sterkte ingeboet en door de enorme krachten die kunnen vrijkomen bij het kauwen neemt de kans op het afbreken van een knobbel toe. De voor de hand liggende behandeling is om te boren en daarmee de vorm van de kies zo aan te passen dat er een kroon kan worden geplaatst. Het nadeel van deze behandeling is dat er gezond tandweefsel moet worden weggeslepen en dat kan weer ongunstig zijn voor de kies en het tandvlees.

Kronen

Een kroon is een kapje van metaal en/of porselein dat precies past over een afgeslepen tand of kies. Het kapje zit op de tand of kies vastgelijmd. Door een kroon krijgt de tand of kies zijn oorspronkelijke vorm weer terug.Er zijn verschillende redenen waarom u een kroon nodig kan hebben:1. Door tandbederf kan een groot deel van de tand of kies verloren zijn gegaan. Er is dan onvoldoende houvast voor een vulling.2. Door een ongeluk kan de tand of kies geheel of grotendeels zijn afgebroken.3. Het uiterlijk kan een reden zijn voor een kroon. Meestal gaat het daarbij om verkleurde en/of slecht gevormde tanden of kiezen die voor in de mond staan. bron: Dr. Zoltán Kósa

Nijmeegse reputatie

Het Nijmeegs tandheelkundig onderzoek van het UMC St Radboud heeft een grote reputatie op het gebied van de weefselbesparende en adhesieve tandheelkunde. De techniek bestaat al sinds 1955 maar is de afgelopen decennia steeds verder ontwikkeld. Werd de vorm van de kies vroeger aangepast aan het beschikbare vulmateriaal (boren ten behoeve van kronen), tegenwoordig streeft men ernaar om zo min mogelijk gezond weefsel te verwijderen. Vullingen worden steeds vaker gelijmd (adhesief verbonden) in plaats van mechanisch verankerd.

Fennis en Kuijs vroegen zich af of een adhesieve vulling een voldoende sterk alternatief zou zijn voor de traditionele kroon. Met behulp van verschillende experimenten waaronder belastingsproeven, computersimulaties en een klinische studie verkregen ze gegevens over de meest optimale behandeling. Omdat dergelijke behandelingen nog niet algemeen worden gebruikt bij afgebroken kiezen, is het van groot belang om de behandelde patiënten in de toekomst goed te volgen.

Klinisch onderzoek

Om te beoordelen of knobbelfracturen een reëel probleem zijn, hebben Fennis en Kuijs onderzoek gedaan naar het optreden hiervan. Hiervoor verzamelden zij patiëntgegevens van 28 tandartsen. In een periode van 3 maanden zagen de tandartsen in hun praktijken in totaal 238 kiezen met een afgebroken knobbel die voor de nieuwe behandeling in aanmerking kwamen. Omgerekend betekent dat dat in een gemiddelde Nederlandse praktijk met 2.500 patiënten wekelijks 1 patiënt met zo’n afgebroken kies binnenkomt.

Voor hun klinisch onderzoek hebben Fennis en Kuijs 94 patiënten met 106 afgebroken kiezen in de bovenkaak met de nieuwe aanpak kunnen behandelen. De behandeling bestaat uit het verwijderen van eventueel aanwezig tandbederf (cariës) en het afronden van scherpe hoeken, meer boren is niet nodig. De vullingen werden direct in de mond gemaakt of indirect via het tandtechnisch laboratorium.

Het voordeel van de directe methode is dat de behandeling in één tandartsbezoek kan worden afgerond. Voor de indirecte methode zijn twee bezoeken nodig. Hiervan is het voordeel dat de vulling buiten de mond kan worden vormgegeven. De onderzoekers vonden geen verschillen in klinisch functioneren tussen direct in de mond aangebrachte en indirecte vullingen. Patiënt en tandarts kunnen dus zelf hun voorkeur bepalen.

Goed alternatief voor kroon

Patiënten die een dergelijke behandeling ondergingen zijn tevreden. Fennis en Kuijs constateren dat de tandweefselbesparende behandeling een levensvatbaar en weinig belastend alternatief is voor de kroon, die een goede en duurzame oplossing is gebleken. Over de duurzaamheid van de alternatieve behandeling kunnen ze nog geen uitsluitsel geven. Voor een gefundeerde conclusie zijn nog meer patiënten nodig en moeten de vullingen ook op de lange termijn worden beoordeeld. Het onderzoek wordt daarom voortgezet. “De resultaten tot nu toe zijn in elk geval hoopgevend”, aldus tandartsen Willem Fennis en Ruud Kuijs.

Dit artikel is een publicatie van Radboud Universiteit Nijmegen.
© Radboud Universiteit Nijmegen, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 28 april 2005
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.