Je leest:

Pimpelmees slimmer dan vliegenvanger

Pimpelmees slimmer dan vliegenvanger

Auteur: | 23 juni 2001

Pimpelmezen leren wanneer ze hun jongen moeten opvoeden. Daarmee zijn ze slimmer dan de bonte vliegenvanger.

De opwarming van het klimaat, leidt er toe dat de bonte vliegenvanger eerder is gaan broeden in Nederland (Bionieuws 10). Door de opwarming valt de ‘rupsenpiek’ eerder, deze overdaad aan voedsel heeft de vogel nodig om zijn jongen groot te brengen.

Helaas voor de bonte vliegenvanger, vervroegt de piek meer dan de vogel zich kan aanpassen. De pimpelmees, die ook afhankelijk is van de rupsenpiek, is niet eerder gaan broeden, maar heeft wellicht toch betere kaarten om de klimaatverandering aan te kunnen.

Cruciaal voor het broeden is timing. Als de jongen uit het ei komen, hebben ze veel voedsel nodig. Jaarlijks is er een ‘rupsenpiek’ waarvan de datum afhangt van het weer. Idealiter valt de top van de voedselpiek als de pimpelmeesjongen halverwege hun 20-daagse nestperiode zijn. Maar tussen eieren en jongen zit dertig dagen broeden. Moeder pimpelmees moet dus inschatten wanneer de rupsenpiek valt en daar het eierleggen op afstemmen.

Dat doet ze aan de hand van haar omgeving. Hoge temperaturen suggeren dat er binnenkort veel rupsen zullen zijn. De aanwezigheid van veel rupsen, doet ook vermoeden dat piek dichtbij is.

Bioloog Fabrizio Grieco vond echter dat pimpelmezen ook hun ervaring van het voorgaande jaar betrekken in de broed-beslissing. Grieco werkt op het NIOO en hij promoveerde 11 juni aan de Universiteit Utrecht. Hij voorzag tientallen pimpelmezen met pas uitgekomen jongen van extra voedsel (rupsen). Het jaar erop vergeleek hij de eilegdata van de bijgevoerde vogels met de data van de niet-bijgevoerde controlegroep.

De bijgevoerde vogels zaten ernaast. Zij legden hun eieren op dezelfde tijd als het jaar ervoor, terwijl de niet-bijgevoerde mezen hun legdatum iets vervroegden. Daardoor zaten de bijgevoerde vogels verder naast de rupsenpiek dan de controle-mezen. De bijgevoerde pimpelmezen waren op het verkeerde been gezet door het onnatuurlijke extra voedsel.

Kennelijk ‘leren’ de pimpelmezen via het voedselaanbod in te schatten wanneer ze het beste hun jongen groot kunnen brengen. Grieco denkt dat dit leergedrag perspectief biedt voor de pimpelmezen om de klimaatverandering aan te kunnen.

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 23 juni 2001

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.