Je leest:

Pfizer zoekt gezonde mensen

Pfizer zoekt gezonde mensen

Auteur: | 24 november 2010

Medicijnen van grote farmaceutische bedrijven vertonen te vaak bijwerkingen en zijn duur. De allergrootste farmaceut Pfizer vindt dat het anders kan. De medicijnen kunnen gerichter en goedkoper. Daarom zoekt het bedrijf gezonde mensen: in hen ligt immers het geheim van ‘niet ziek zijn’. Om dat voor elkaar te krijgen gaat het bedrijf samenwerken met onafhankelijke wetenschappers en openlijk wetenschappelijke resultaten publiceren. Dat zei Pfizers wetenschappelijk directeur David Cox gisteren in Utrecht.

Photo by freestocks.org on Unsplash

David Cox wil met Pfizer een totaal andere richting inslaan. “Slechts 1 op de 35 medicijnen die we op mensen testen blijkt te werken”, vertelde Cox. “Ik zou al blij zijn als dat 1 op 10 werd. En een medicijn op de markt brengen is ook duur: zo’n 2,5 miljard Amerikaanse dollars.”

De nieuwe richting? In plaats van eerst een medicijn met eventuele bijwerkingen te maken en daarna eens te kijken voor welke ziektes je het kunt gebruiken, wil Cox met Pfizer de hulp van wetenschappers inroepen om eerst een ziekte te analyseren en daarna pas een geneesmiddel te maken. De Amerikaan is in het bijzonder geïnteresseerd in zeldzame aandoeningen. Daar speelt vaak een afwijking in het DNA van de patiënt een rol. “Als je al je onderzoek richt op die ene DNA-fout, kan je heel precies het probleem opsporen en repareren”, vertelde Cox.

Gezonde mensen gezocht

Hoe je die DNA-fout kunt herstellen wil Cox afkijken van gezonde mensen. “Je hebt voor elke zeldzame aandoening meestal wel een patiënt die qua DNA-profiel eigenlijk ziek zou moeten zijn, maar nauwelijks onder de ziekte lijdt. Blijkbaar heeft die persoon zelf een bijzonder gen dat de ziekte onderdrukt. Van zo’n gen kijken wij dan af hoe je een nieuw medicijn kunt maken.”

Pfizer, zo gaf Cox toe, weet eigenlijk bijna niets van zeldzame ziektes. “Wij hebben niemand in dienst die al jarenlang dezelfde aandoening bestudeert. Maar sommige universiteiten hebben dat wel. Zij hebben meestal echter niet het geld om een uitgebreid DNA-onderzoek op te zetten om verschillen tussen ernstige en milde ziekteverschijnselen uit te pluizen.”

Dat Pfizer zegt op een open manier te zullen samenwerken met onderzoekers, is opmerkelijk te noemen: het bedrijf staat namelijk bekend om wetenschapsfraude. Zo werd de door Pfizer gefinancierde arts-onderzoeker Scott Reuben afgelopen jaar achter tralies gezet omdat hij onderzoeksresultaten van Pfizers medicijnen vervalste. Pfizer heeft deze middelen, die vaak dodelijke bijwerkingen vertoonden, van de markt moeten halen. Nog meer schandaal: de verkoopmethoden van Pfizer zijn zelfs vorig jaar bestraft met een recordboete van 2,3 miljard dollar. Het bedrijf verwende artsen in dure hotels en probeerde ze daar ervan te overtuigen dat hun medicijnen beter waren dan anderen en minder bijwerkingen vertoonden.

En dat is volgens Cox waar Pfizer kan inspringen: ze betalen het DNA-onderzoek. Dat hebben ze al eens gedaan voor het Harvard Medical Center, waarvan artsen kort geleden ontdekten dat bepaalde mensen veel sneller dan normaal slecht cholesterol in hun lijf opstapelen. Uit het DNA-onderzoek blijkt dat deze mensen een fout op hun zogenaamde PCSK9-gen dragen.

Toen Pfizer en het ziekenhuis samen het DNA scanden van gezonde mensen die juist bijzonder weinig slecht cholesterol in hun lijf hebben, ontdekten ze een ander gen dat slecht cholesterol, ook wel LDL-cholesterol, juist verlaagt.

Geen bijwerkingen

“Aangezien dat gen slecht cholesterol verlaagt is de werking ervan perfect voor mensen met een te hoog LDL-cholesterolgehalte”, vertelde Cox. “Inmiddels zijn we bezig om de werking van dat gen na te maken in een nieuw medicijn. En we verwachten daarbij geen bijwerkingen: de vrouw bij wie we het cholesterol-verlagende gen ontdekten, leeft daar al haar hele leven mee en is tip-top in orde.” Hij voegt er vrolijk aan toe: “Ze werkt als aerobics-lerares en heeft twee kinderen.”

Pfizer en Harvard Medical School hebben de resultaten van het DNA-onderzoek allang naar buiten gebracht. En dat is gezien de geschiedenis van het bedrijf, waarbij wetenschappelijke resultaten juist verborgen bleven, nogal een openlijke manier van werken. Een pluspunt hiervan is dat Pfizer nu niet een monopolie kan nemen op de werking van het cholesterol-verlagende gen. “Als iemand anders eerder met een medicijn komt dan wij, dan is dat maar pech voor ons”, zei Cox. “Dan verdienen we het niet om dat geneesmiddel op de markt te brengen.”

Cox liet weten in Nederland twee vergelijkbare samenwerkingen aan te gaan.

Davix Cox sprak op Life Sciences Momentum 2010, waar de laatste ontwikkelingen in biotechnologie in Nederland werden besproken. Kennislink was erbij.

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 november 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.