Je leest:

Over het belang van een belletje

Over het belang van een belletje

Auteur: | 25 april 2008

Voor wat hoort wat. Het is zo’n wijsheid uit grootmoeders tijd, die deze week nog maar eens is bevestigd door wetenschappelijk onderzoek. Een socioloog en een natuurkundige hebben zich gebogen over het belgedrag van bijna twee miljoen mensen en ontdekten dat reciprociteit (het voor-wat-hoort-wat-principe) van essentieel belang is voor een lange, hechte vriendschap.

Wil je je vrienden en kennissen behouden? Bel ze terug. Dat is de moraal van een pas verschenen onderzoek van natuurkundige Cesar Hidalgo en socioloog Carlos Rodriguez-Sickert. Acht miljoen mobiele telefoongesprekken hebben de onderzoekers in een statistisch model verwerkt, om er zo achter te komen hoe mensen zich binnen sociale netwerken gedragen. Ze ontdekten dat een hechte vriendschap niet lang duurt zonder reciprociteit, het principe van geven en nemen. Mensen die elkaars telefoontjes beantwoorden, hebben de grootste kans om na een jaar nog steeds goed contact te hebben.

Een beetje heen en weer bellen is goed voor je relatie. Iedereen met vrienden weet dat vriendschap zo werkt: je belt je vriend op verjaardagen, informeert naar de laatste liefdesperikelen, wenst hem succes met een tentamen of rijexamen en vraagt hem mee naar de film. Andersom doet je vriend dat ook voor jou. Wie vaak belt maar nooit wordt teruggebeld, krijgt er op een gegeven moment genoeg van en de vriendschap dooft langzaam uit.

Allemans vrienden

Ook ontdekten de onderzoekers dat populaire types, mensen met heel veel sociale contacten, net zulke hechte en duurzame vriendschappen hebben als de wat meer eenkennige types. Je zou kunnen denken dat iemand die heel vaak door verschillende vrienden wordt gebeld, geen tijd heeft om iedereen ook terug te bellen en evenveel aandacht te schenken. Maar dat blijkt een misvatting.

Eén van de modellen uit het onderzoek. Blauwe vierkantjes zijn mannelijke bellers, roze vrouwelijke. Hoe groter de vierkantjes, hoe ouder de beller. De dikte van de lijnen staat voor de duur en sterkte van de belrelatie. Bron: Cesar Hidalgo en Carlos Rodriguez-Sickert. klik op de afbeelding voor een grotere versie

Spil in het netwerk

Bellen en terugbellen, een vorm van reciprociteit, is dus essentieel voor een lange, hechte vriendschap. Dat mag geen verrassing heten. Het onderzoek bevestigt een proces dat wij, als sociaal dier, al vroeg leren. Het onderzoek bevestigt ook andere, al bekende, sociologische theorieën. Bijvoorbeeld dat vrouwen meer bellen met mensen van een andere generatie dan mannen. Vrouwen spelen een belangrijke rol in het onderhouden van relaties met ouders, schoonouders, oma’s en jonge nichtjes en neefjes. Meer dan mannen zijn vrouwen een spil in het familienetwerk.

Reciprociteit is volgens sociologen en antropologen één van de belangrijkste principes van menselijke interactie. Je ziet het overal terug: je ouders zorgen voor jou als je klein bent, jij zorgt voor je ouders als ze oud zijn; jij verhuist je vrienden omdat je verwacht dat ze jou ook zullen verhuizen; jij betaalt belasting, maar wilt wel een uitkering zodra je werkloos wordt.

Voorspellingen

Het grote voordeel van een model, in vergelijking met bijvoorbeeld enquête-onderzoek of diepte-interviews, is dat het een voorspellende waarde heeft. De onderzoekers hebben het telefoongedrag van bijna twee miljoen mensen een jaar lang bestudeerd en vonden dat het heen en weer gebel tussen mensen in de eerste periode van 15 dagen voorspelt hoe die relatie er een jaar later uitziet. Flinke heen-en-weer bellers, zijn na een jaar nog steeds goede belvrienden.

Het ‘gedrag’ van netwerken

Je zou kunnen zeggen dat de bevindingen die voortkomen uit het model minder spannend zijn dan het model zelf. De onderzoekers hebben een manier gevonden om de relaties en netwerken tussen mensen in kaart te brengen. En naar het functioneren van sociale netwerken zijn wetenschappers nieuwsgierig. Op allerlei terreinen zijn sociale netwerken van belang: thuis, in de buurt en op de sportclub, maar ook op het werk en in de samenwerking tussen verschillende bedrijven. Ook Al Qaida, de maffia en mensensmokkelaars zijn sociale netwerken, en meer inzicht in het functioneren ervan zou wel eens heel waardevol kunnen zijn.

Cesar Hidalgo is natuurkundige aan de Universiteit van Notre Dame en Carlos Rodriguez-Sickert is socioloog aan de Chileense Pontificia Universidad Catolica. Zij publiceerden “The dynamics of a mobile phone network.” in Physica A 387 (2008), p. 3017-3024.

Tips voor het schrijven van een profielwerkstuk

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 april 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.