Je leest:

(Op)voeding via moedermelk

(Op)voeding via moedermelk

Auteur: | 30 september 2018
iStockphoto

Moedermelk is de eerste voeding die zoogdieren na de geboorte krijgen. De samenstelling van de melk wordt voortdurend aangepast en bevat componenten die helpen bij bescherming tegen infecties en bij de verdere ontwikkeling van het maag-darmkanaal.

Moedermelk is de eerste functionele voeding die zoogdieren na de geboorte krijgen. Melk bevat vele hoogwaardige voedingsbestanddelen zoals eiwitten, vetten en suikers. De samenstelling van de melk wordt door de moeder voortdurend aangepast zodat de zuigeling een op maat gemaakt dieet krijgt.

Echter moedermelk is meer dan hapklare voeding. Het bevat componenten, zoals antistoffen en lactoferrine, die de pasgeborene beschermen tegen infecties. Bovendien draagt moedermelk bij aan de verdere ontwikkeling van het maag-darmkanaal dat de eerste verdedigingsbarrière vormt tegen ziekteverwekkende micro-organismen.

Moedermelk beschermt tegen infecties en stimuleert de ontwikkeling van het afweer­systeem.

Componenten in moedermelk stimuleren de kolonisatie van het maag-darmkanaal met gezondheidsbevorderende micro-organismen zodat deze de strijd kunnen aangaan met ziekte­verwekkers. Tevens moet het afweersysteem in de zuigeling geïnstrueerd worden om een goede balans te vinden tussen het elimineren van ziekteverwekkers, het in standhouden van de gezondheidsbevorderende micro-organismen en het tolereren van voedings- en omgevingscomponenten. Moedermelk speelt ook een belangrijke rol in deze complexe processen. Hoe? Dat is niet helemaal bekend.

Bij de bestudering van moedermelk is duidelijk geworden dat het een ingenieuze lichaamsvloeistof is waarin naast cellen, micro-organismen en losse biologische bestanddelen ook allerlei samengestelde deeltjes met geselecteerde biologische stoffen voorkomen. Zo zijn vetten bijvoorbeeld voornamelijk aanwezig in vetbolletjes die de melkkliercellen uitscheiden. Al deze verschillende componenten spelen hoogstwaarschijnlijk een bepaalde rol in de gebalanceerde ontwikkeling van de zuigeling.

Anatomie van de borst. De melkklieren (roodbruine trosjes) en vetweefsel (geel) zijn duidelijk zichtbaar.
Depositphotos

Communicatieblaasjes

Recent is ontdekt dat in melk minuscule door cellen uitgescheiden membraanblaasjes (kleiner dan 200 nanometer) aanwezig zijn die gespecialiseerd zijn in communicatie tussen cellen. Deze blaasjes zijn niet alleen afkomstig van melkkliercellen maar ook van afweercellen en misschien wel van bacteriën. Via deze dragers van biologische signaalstoffen kan de moeder ‘communiceren’ met cellen van het maag-darmkanaal en het afweersysteem in de zuigeling, en de gewenste instructie doorgeven.

Uitgelicht door de redactie

Neurowetenschappen
Muziek aan tijdens het studeren: slim of juist niet?

Biologie
Dodelijke kwallensteek lijkt te behandelen met bestaand medicijn

Geesteswetenschappen
Zintuigen werken samen in verwerking van taal

Door de samenstelling van de membraanblaasjes te variëren kan de moeder de instructies bijstellen en complexe biologische boodschappen overbrengen. De stoffen in de membraanblaasjes zijn bijvoorbeeld in staat om de fysieke maag-darmbarrière te bevorderen en (te) sterke reacties van het afweersysteem te dempen. Op deze wijze kunnen ze een bijdrage leveren aan de gebalanceerde opbouw van het afweersysteem en de ontwikkeling van de nakomeling.

Het zal duidelijk zijn dat door de complexe samenstelling van moedermelk de ‘magische’ biologische werking nog niet volledig begrepen is. Meer inzicht in de werking van de verschillende biologische componenten en de effecten van voeding, leefomgeving, gedrag en gezondheid van de moeder op de samenstelling van die componenten, zal uiteindelijk tot een beter inzicht leiden in de (op)voeding via moedermelk.

Lees het volgende artikel van het thema ‘Ons afweersysteem’

Houvast in een achtbaan

Frans Meulenberg
Dit artikel is een publicatie van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij.
© Stichting Biowetenschappen en Maatschappij, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 september 2018

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.