Je leest:

Op inspectie door het vaderland

Op inspectie door het vaderland

De jonge schrijver Jacob van Lennep en zijn vriend Dirk van Hoogendorp waren net klaar met hun studie rechten toen zij in 1823 een lange wandeling door Nederland maakten. In hun dagboeken beschreven zij hoe het vaderland erbij lag.

Jacob van Lennep
Wikimedia Commons

Rond 1800 maakten veel rijke jongeren een culturele reis door Europa. Ook Jacob van Lennep en Dirk van Hoogendorp, die beiden uit vooraanstaande families kwamen, wilden graag op pad. Alleen besloten zij tot een voettocht door hun eigen land. Daar was namelijk nog genoeg aan te ontdekken. Nederland was pas tien jaar eerder officieel één land geworden, het Koninkrijk der Nederlanden. De verschillende steden, dorpen, streken en provincies hadden allemaal nog een plaatselijk karakter. Wat zou er mooier zijn al die streken te bezoeken?

En dus trokken de beide heren de wijde wereld in. Van 28 mei tot 2 september 1823 wandelden zij door Nederland en beschreven wat zij zagen. Belangrijk, vonden zij, waren de zeden – de normen en waarden – van het land. De ‘beroemde Hollandse properheid’ ging volgens Van Lennep achteruit. Op het eiland Marken noteerde hij: de mannen zijn heel proper, maar de vrouwen en huizen minder. En in Friesland: ‘de stugge Fries jaagt lage wellust, tomeloze losbandigheid en smerige zedeloosheid na.’

Marken klederdracht rond 1910
Wikimedia Commons

Zo schrijvend ontstond een kleurrijk beeld van de bevolking, maar ook van de manier van denken van twee arrogante studenten. Van Lenneps woorden over de Friezen zijn namelijk nogal dubbelzinnig als je weet dat hij in Amsterdam nog maar net een buitenechtelijk kind had verwekt. Zo gezien was het met de ‘Hollandse properheid’ inderdaad niet zo goed gesteld.

Dit artikel is een publicatie van Anno.
© Anno, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 juni 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.