Je leest:

Op het menu: maaginhoud van een mug

Op het menu: maaginhoud van een mug

Auteur: | 13 oktober 2005

Een springspin uit Oost-Afrika houdt er een aparte smaak op na, want deze spinnen eten graag muggen, maar alleen de dames die net gegeten hebben. Het is zeldzaam dat een predator een prooi uitkiest, terwijl het eigenlijk niet om de prooi zelf te doen is.

De spin Evarcha culicivora leeft vlakbij het Victoriameer in Kenia en Oeganda. Ze zitten graag in boomstammen en in muren van gebouwen. Net als andere springspinnen heeft E. culicivora een zeer goed gezichtsvermogen, dankzij de 8 strategisch geplaatste ogen. Hun favoriete maal is bloed van gewervelde dieren. Wees niet bevreesd, je zult niet besprongen worden door deze spinnen, ze hebben namelijk geen speciale monddelen om bloed uit een dier te zuigen. Toch krijgen deze dieren het voor elkaar om hun favoriete maal te veroveren, simpelweg door muggen met een maag vol bloed te eten.

Een Evarcha culicivora mannetje peuzelt aan een Anopheles gambiae mug, de primaire drager van malaria in de Afrikaanse sub-Sahara Afrika. Bron: Robert R. Jackson

Uit het laboratoriumonderzoek van Ximena Nelson en haar collega’s uit Australië bleek dat E. culicivora liever vrouwtjesmuggen met een maag vol bloed eet dan mannetjes- of vrouwtjesmuggen die alleen suikerwater ophadden. Ook vergelijkbare soorten insecten, zoals lake flies of andere geleedpotigen, liet deze Afrikaanse spinnensoort links liggen. Als de spinnen mochten kiezen tussen een grote en een kleine mug met dezelfde maagvulling (respectievelijk bloed of suikeroplossing), kozen jonge spinnen voor kleine muggen, volwassen exemplaren kozen voor de grotere prooi. Maar als de maagvulling niet hetzelfde was, kozen de jonge spinnen voor een grote prooi met bloed in de maag i.p.v. een kleine met suiker. En omgekeerd: volwassen spinnen die mochten kiezen uit een kleine spin met bloed in de maag en een grote met suiker, kozen voor de kleine mug. De spinnen letten bij het zoeken naar de muggen niet alleen op het formaat van de muggen, maar ook op de geur. Je raadt het al: de spinnen kozen voor de geur van muggen met bloed.

Nog een springspin die een mug aan het eten is. Bron: Robert R. Jackson

Misschien waren de spinnen wel gewoon gewend om alleen maar vrouwtjesmuggen met een volle maag te eten, daarom liet men in een apart experiment springspinnen uitkomen uit eitjes zodat ze zeker wisten dat deze spinnen nog nooit een mug hadden gezien. De jonge spinnetjes kregen heel lang een dieet van lake flies, mannetjesmuggen of vrouwtjesmuggen die alleen zoetigheid hadden gegeten. Ook deze spinnen kozen zonder twijfel voor de vrouwtjesmuggen met bloed.

Er zijn verder weinig voorbeelden bekend van predators die hun prooi kiezen op basis van wat die prooi gegeten heeft. Deze springspin heeft het slim bekeken: hij hoeft zelf geen ingewikkelde monddelen te hebben, loopt niet het risico doodgeslagen te worden door mensen en krijgt op deze manier toch de broodnodige voedzame stoffen binnen.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 oktober 2005
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.