Je leest:

Onverwachte borstkankergenen ontdekt

Onverwachte borstkankergenen ontdekt

Auteur: | 22 juni 2002

Een op de honderdduizend kinderen lijdt aan de erfelijke afwijking Fanconi anemie (FA) en overlijdt gemiddeld voor het twintigste levensjaar. In een online gepubliceerd artikel in Science Xpress van 13 juni koppelen onderzoekers uit Nederland, Amerika en Japan Fanconi anemie aan erfelijke borstkanker.

Een op de honderdduizend kinderen lijdt aan de erfelijke afwijking Fanconi anemie (FA) en overlijdt gemiddeld voor het twintigste levensjaar. In Nederland zijn er enkele tientallen patiënten, die door genetische verschillen gemiddeld wat ouder worden. De kinderen maken te weinig bloedplaatjes, rode- en witte bloedcellen. De uiteindelijke sterfteoorzaak is vaak leukemie doordat defecte FA-eiwitten het DNA niet beschermen tegen chromosoombreuken en schade door cross links, chemische verbindingen tussen DNA-strengen.

In een online gepubliceerd artikel in Science Xpress van 13 juni koppelen onderzoekers uit Nederland, Amerika en Japan Fanconi anemie aan erfelijke borstkanker. Ongeveer tien procent van alle borstkankergevallen heeft een genetische oorzaak, een klein deel daarvan is weer te wijten aan een defect in de BRCA-genen. In het stuk laten de onderzoekers zien dat een bepaald type menselijke FA-patienten ook mutaties hebben in het BRCA2-gen. Het BRCA2-eiwit dat zij tot expressie brengen is dan ook afwijkend.

Het verband tussen beide vormen van kanker blijkt nog duidelijker uit het feit dat cellijnen van de FApatienten te ‘repareren’ zijn met mRNA (eigenlijk cDNA) van het BRCA2-gen. FA-cellen zijn gevoelig voor bepaalde chemische stoffen, crosslinkers. Dankzij het BRCA2-gen raken deze cellen hun gevoeligheid voor deze stoffen kwijt. Het borstkankergen blijkt hier dus een FA-gen te zijn. Kennelijk maakt het BRCA2-eiwit samen met de Faeiwitten onderdeel uit van dezelfde biochemische route.

Overspoeld

Dr. Hans Joenje van de afdeling medische genetica van het VUMC Amsterdam, samen met Gerard Pals en Quinten Waisfisz (beiden ook VUMC) medeauteur van het artikel, onderzoekt al jaren Fanconi anemie. ‘Dit is een heel belangrijke vinding’, zegt hij. ‘Het zou kunnen betekenen dat een mutatie in de zes bekende FA-genen een verhoogd risico op borstkanker inhoudt. Maar dat vergt nog flink wat onderzoek. We zullen nu ook wel overspoeld worden door mensen uit het borstkankeronderzoek. In dat veld proberen ze namelijk al jaren genen te vinden die het ontstaan van borstkanker bevorderen.’

Therapie

Zowel de FA- als de BRCA-eiwitten zijn betrokken bij de reactie op DNA-schade. In het artikel stellen de auteurs het volgende model voor. Een DNA-beschadiging leidt via een complex van vijf FA-eiwitten tot een chemische verandering (het aankoppelen van een ubiquitine-groep) van een zesde FA-eiwit. Dit eiwit activeert vervolgens een DNA-repaircomplex waar onder andere BRCA1- en BRCA2-eiwitten onderdeel van uitmaken.

Wellicht biedt het resultaat een aanknopingspunt voor een therapie. Beginnende borsttumoren zouden misschien met crosslinkers behandeld kunnen worden. Het kenmerk van FA-tumoren is namelijk dat ze erg gevoelig zijn voor cytostatica, antikankermiddelen, die als crosslinkers werken, zoals cisplatina. Joenje: ‘Een tumor die ontstaat door mutaties in een FA-gen zou dus goed te behandelen moeten zijn met die crosslinkers. In de praktijk is dat niet bekend van borsttumoren. Misschien is het zo dat een FAdefect, dat leidt tot spontane chromosoombreuken, in het begin gunstig is voor een tumor omdat het genetische variatie bevordert. Als de tumor groter is, zou de mutatie weer opgeheven kunnen worden. Dat komt wel meer voor.’

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 22 juni 2002

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.