Je leest:

Onverstoorde grafheuvels in IJsselstein

Onverstoorde grafheuvels in IJsselstein

Auteur: | 26 november 2009

Archeologen van ADC Archeoprojecten zijn bij een opgraving in IJsselstein gestuit op een Romeins grafveld. Tot dusver zijn hierbij vier grafheuvels blootgelegd. De vondst van de grafheuvels is bijzonder omdat zij vrijwel onverstoord zijn. Door een dikke laag klei zijn ze tevens goed geconserveerd.

In Nederland worden vaak alleen verstoorde grafheuvels of kringgreppels aangetroffen. De meeste grafheuvels werden in de negentiende of de twintigste eeuw met de grond gelijk gemaakt, om landbouw of huizenbouw mogelijk te maken. De goede conservering van de heuvels in IJsselstein geven archeologen een mooi beeld van de opbouw van de bodemlagen (stratigrafie). Dit is onder andere van belang om landschappelijke conclusies te kunnen trekken over de periode waarin de heuvels werden opgeworpen.

Graven in IJsselstein

De opgraving vindt plaats in verband met de bouw van een nieuwe gemeentewerf op industrieterrein Over Oudland. Later dit jaar wordt de opgraving vervolgd. Het is mogelijk dat bij het vervolgonderzoek nog meer graven ontdekt zullen worden.

De gevonden graven in IJsselstein bestaan uit een crematiegraf, een aarden heuvel (de zogenaamde ‘tumulus’) en een kringgreppel. Eén van de graven is al gedeeltelijk onderzocht. Hierin zijn crematieresten gevonden, maar ook grafgiften zoals twee schalen van het Romeinse aardewerk terra sigillata, een kruikje en een groot bord.

Terra sigillata is Romeins draaischijfaardewerk dat vaak voorzien is van een pottenbakkersstempel op de binnenzijde van de bodem. Het heeft een goed herkenbare rode glanzende deklaag. Dit aardewerk is meestal een uitstekend hulpmiddel bij het dateren van Romeinse vondstcomplexen.
Flickr / Unforth

Datering

De heuvels stammen ruwweg uit de Midden-Romeinse periode (70-270 na Christus). Door de vondst van de grafgiften is het gelukkig mogelijk om een preciezere datering te geven: het terra sigillata aardewerk is te dateren op de eerste helft van de tweede eeuw na Christus.

Het grafveld hoort waarschijnlijk bij de Romeinse nederzetting die al in 2001 ontdekt is, zo’n 200 meter verderop. Deze bestond vermoedelijk uit vier of vijf boerderijen. De Romeinen hadden namelijk het gebruik om hun doden te begraven buiten nederzettingen, en langs uitvalswegen.

Grafheuvels

Grafheuvels zijn heuvels die opgeworpen zijn boven een (crematie)graf. Hun omvang wisselt, van 5 tot soms wel 25 meter in diameter. De oudste grafheuvels in Nederland dateren uit het Laat-Neolithicum (ca. 2850 – 2100 voor Christus). Zij werden geïntroduceerd door de bevolkingsgroepen van de Bekerculturen. Grafheuvels symboliseren een bijzondere waarde die aan de overledene werd toegekend. In Nederland zijn er zo’n 2000 grafheuvels, vooral te vinden op zandgronden.

Open dag

Op 12 december is er op de opgraving in IJsselstein een open dag voor het publiek. Geïnteresseerden kunnen dan een kijkje nemen bij de grafheuvels. Die dag zijn de betrokken archeologen aanwezig om rondleidingen te verzorgen.

Zie verder

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 26 november 2009

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.