Je leest:

Ontsteking als syndroom

Ontsteking als syndroom

Auteur: | 29 september 2007
Mensen met COPD hebben daarnaast vaak nog andere aandoeningen, die met de longziekte samenhangen. In een opiniestuk in The Lancet pleit prof. dr. Klaus Rabe voor invoering van een nieuwe diagnostische term.

Een ongeluk komt zelden alleen. Voor veel chronisch zieken gaat dat helaas op: zij hebben vaak meerder aandoeningen tegelijk. Prof. dr. Klaus Rabe (Longziekten) doet onderzoek naar chronische longziekten, zoals longemfyseem en chronische bronchitis. De verzamelnaam is COPD ( chronic obstructive pulmonary diseases). COPD-patiënten hebben vaak bijkomstige aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose.

Lemen hutjes

COPD is een ziektebeeld dat lang onderschat is en een slecht imago heeft, vindt Rabe. “Gedacht wordt dat mensen het aan zichzelf te wijten hebben door te roken. Roken is in de Westerse wereld inderdaad meestal de oorzaak, maar in derdewereldlanden lijden miljoenen mensen aan COPD door de verbranding van fossiele brandstoffen in afgesloten ruimtes of door koken in niet geventileerde lemen hutjes.” Rabe is blij dat de WHO er nu meer aandacht voor heeft, omdat gigantisch veel mensen aan COPD lijden. Geschat wordt dat wereldwijd één op de tien mensen het ziektebeeld heeft.

In een themanummer over COPD van The Lancetstelt Rabe voor om een nieuwe diagnose te introduceren: chronic systemic infl ammatory syndrome (CSIS), vrij te vertalen als ‘chronisch ontstekingssyndroom in verschillende delen van het lichaam’.

Een groot deel van de mensen met COPD voldoet volgens Rabe ook aan de voorwaarden voor CSIS. Karakteristieken van deze ‘nieuwe ziekte’ zijn: ouder zijn dan veertig jaar, meer dan tien ‘pakjaren’ roken (het aantal pakjaren is het gemiddeld aantal pakjes per dag vermenigvuldigd met het aantal gerookte jaren), abnormale longfunctie, chronisch hartfalen, metabool syndroom en verhoogde ontstekingseiwitten in het bloed. Voor de diagnose CSIS moet iemand minimaal drie van deze kenmerken hebben.

Holistische benadering

De oorzaak van CSIS zijn ontstekingsstoffen in het bloed, denkt men nu. Deze kunnen door het roken verhoogd worden en schade aan verschillende organen toebrengen. Dat roken niet goed is voor het hart en de bloedvaten is al langer bekend, maar het inzicht dat ontstekingsreacties daarvan waarschijnlijk de oorzaak zijn, is relatief nieuw. Rabe: “Het is een beetje naïef om te denken dat geïnhaleerde sigarettenrook alleen effect zou hebben op de longen. Als je kijkt waaraan mensen met COPD overlijden, valt op dat een groot deel niet aan de longziekte overlijdt. Meer dan 20 procent van de COPD-patiënten heeft bijvoorbeeld chronisch hartfalen en 70 procent osteoporose. Al deze gerelateerde ziektebeelden zijn verklaarbaar door een chronisch ontstekingsproces.”

Rabe pleit daarom voor een meer holistische benadering van chronische ziekten. “Kennis is er voldoende per specialisme, maar ieder kijkt naar zijn eigen orgaan. De therapeutische richtlijnen zijn ook altijd voor orgaanspecialisten gemaakt. In de richtlijnen voor COPD staat misschien anderhalf paragraafje over cardiovasculaire aandoeningen. Dat moet anders. In grote delen van de wereld verschuift de oorzaak van overlijden van infectieziekten naar chronische ziektes. In Nederland vergrijst de bevolking en daardoor komen chronische ziektes meer voor. Het wordt tijd om nieuwe therapeutische richtlijnen te schrijven en te onderzoeken of een nieuwe aanpak kosteneffectief is.”

Voor individuele patiënten zou het kunnen betekenen dat ze andere medicijnen voorgeschreven krijgen. Rabe: “Iemand met COPD krijgt nu misschien inhalatiesteroïden. Die verbeteren de kwaliteit van leven wel iets, maar verlagen niet de kans op overlijden. Als zo’n patiënt goed in kaart was gebracht, was misschien ook een vaatafwijking gezien en had hij bijvoorbeeld statines of een bètablokker gekregen.”

Wakker schudden

Zo’n vijftien jaar geleden werd het begrip ‘metabool syndroom’ geïntroduceerd voor mensen met een combinatie van overgewicht, diabetes, en een verhoogde bloeddruk en cholesterolgehalte. Deze term heeft inmiddels algemeen ingang gevonden in de medische wereld. Verwacht Rabe dat CSIS dezelfde weg zal afleggen? “Dat moeten we afwachten. We hebben dit muntje opgegooid op basis van recente literatuur. Deels om het veld een beetje wakker te schudden. Maar we doen ook een oproep aan andere disciplines om samen te werken aan een syndroomgerichte aanpak van chronische ziektes.”

Dit artikel is een publicatie van Cicero (LUMC).
© Cicero (LUMC), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 29 september 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.