Je leest:

Ontbrekende woorden in Van Dale

Ontbrekende woorden in Van Dale

Auteur: | 3 oktober 2005

De volgende woorden komen wel in Nederlandstalige pagina’s op internet voor, hoewel ze niet op bladzijde 3802 van de grote Van Dale staan: vluchtgevaarlijkheid, vluchtinformatie, vluchtzout.

De eerste twee woorden staan wel niet in het woordenboek, maar ze bestaan uit onderdelen die er wel in staan. “Vluchtinformatie” bestaat uit de losse woorden “vlucht” en “informatie”, die je allebei apart kunt opzoeken (zo’n woord dat zelf ook weer uit woorden bestaat, noemen we een “samenstelling”). “Vluchtgevaarlijkheid” is gemaakt van het woord “vluchtgevaarlijk”, dat wel in Van Dale staat, door daar -“heid” aan toe te voegen. “heid” is niet zelf een woord (je kunt niet zeggen ‘dat is een leuke heid’) maar een zogenoemd achtervoegsel dat ook aan andere woorden kan worden toegevoegd (“aardigheid”, “kwaadheid”, enz.). Zulke woorden noemen we “afleidingen”.

“Vluchtzout” is het vreemdste geval. In Van Dale staat wel het woord “vlugzout”, en degenen die op internet “vluchtzout” schreven, bedoelden waarschijnlijk dit woord. Je zou daarom kunnen zeggen dat “vluchtzout” ‘fout’ is. In een opstel voor op school kun je het beter niet gebruiken. Maar dat wil niet zeggen dat het woord altijd ‘fout’ zal blijven. Als heel veel mensen dit woord op deze manier gaan schrijven, wordt het misschien ooit vanzelf ‘goed’. Op deze manier is bijvoorbeeld ooit ook het woord “hangmat” ontstaan. Dat woord komt van “hamaca”, een woord uit een indianentaal. Omdat Nederlanders zich daar niets bij konden voorstellen, en een “hangmat” logischer klonk, is dit gaandeweg het normale woord geworden.

Meer informatie

Het onderdeel van de taalwetenschap dat bestudeert hoe woorden gemaakt worden van nieuwe woorden, heet “morfologie”. Een uitleg over morfologie (in het Nederlands en het Duits) vind je op de website van de Universiteit Berlijn.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 oktober 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.