Je leest:

Onderzeese vulkaan herbergt snelgroeiende nieuwe vulkaan en ‘palingstad’

Onderzeese vulkaan herbergt snelgroeiende nieuwe vulkaan en ‘palingstad’

Auteur: | 7 juli 2005

In de buurt van Hawaii is een nieuwe onderzeese vulkaan ontdekt: de Nafanua. Niet alleen is deze vulkaan een bijzonder snelgroeiende vulkaan, hij herbergt ook nog eens een extreem grote populatie palingen.

Tijdens een onderzoekstocht die was bedoeld om de hot spot (een plaats waar abnormaal veel aardwarmte omhoog komt) bij Samoa te onderzoeken, is een nieuwe onderzeese vulkaan ontdekt. Vier jaar geleden bestond die nog niet.

Het bijzondere van de nieuwe vulkaan, die nu ongeveer 300 meter hoog is en die per dag ongeveer 20 cm groter wordt, is dat hij binnen een andere vulkaan ligt. Die andere vulkaan is de Vailulu’u, die een kleine 4200 km ten zuidwesten van Hawaii ligt en ruim 4 km boven de zeebodem uitsteekt (maar waarvan de top nog zo’n 600 m onder zeeniveau ligt). De Vailulu’u heeft aan zijn basis een doorsnede van 21 km, en is vroeger bij een explosieve uitbarsting ingestort. De daarbij gevormde caldera heeft een doorsnede van ruim anderhalve kilometer.

De Vailulu’u herbergt in zijn caldera de nieuwe vulkaan (Nafanua), die per dag 20 cm groeit. afb: Woods Hole Oceanographic Institution

In deze caldera komt nu een nieuwe vulkaan tot ontwikkeling. Hij is ‘Nafanua’ genoemd, naar de oorlogsgodin van Samoa. Er zijn nauwelijks andere voorbeelden bekend van een onderzeese vulkaan die nog in een opbouwfase verkeert. Omdat de Nafanua dus een unieke kans biedt om een zeldzaam verschijnsel te bestuderen, besloten ze om een kijkje te gaan nemen met een voor onderzoek uitgeruste duikboot (de Pisces V), in feite een bol met een diameter van iets meer dan zeven meter, die een goede 2000 m diep kan duiken. De onderzeeboot wordt beheerd door het Hawaii Undersea Research Laboratory.

De leefgemeenschap rond de Nafanua wordt gedomineerd door palingen. (afb: Scripps Institution of Oceanography)

Er viel in eerste instantie niet zo veel te zien, want het water dat de kegel van de Nafanua omringt is bijzonder troebel vanwege de hydrothermale activiteit, en vanwege de vulkanische ‘mist’ die via de talrijke spleten en gaten in de zeebodem naar boven komt. Het zicht voor de mensen in de duikboot was daardoor niet veel meer dan zo’n drie meter. Toch konden ze, toen ze dichtbij genoeg gekomen waren, het een en ander waarnemen. Zo blijkt de Nafanua grotendeels bedekt met een geelachtige blubber, die wordt geproduceerd door concentraties van micro-organismen die hun energie ontlenen aan de chemische energie van het hydrothermale systeem. Deze micro-organismen dienen op hun beurt weer als voedsel voor grotere dieren. Het meest opvallend was echter de extreem hoge concentratie aan palingen (van ca. 30 cm lang). Vanwege hun voorkomen spreken de onderzoekers van ‘Eel City’ (Palingstad). Waarom juist palingen in zo grote getale op deze plek voorkomen, is vooralsnog een raadsel.

Bron:

Woods Hole Oceanographic Institution, 2005. New underwater volcano found near Samoa

Lees ook meer nieuws op de website van NGV Geoniews

Dit artikel is een publicatie van NGV Geonieuws.
© NGV Geonieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 07 juli 2005
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.