Je leest:

Oervogel was nestvlieder

Oervogel was nestvlieder

Auteur:

Chinese wetenschappers hebben een 121 miljoen jaar oude fossiele vogel-embryo uit het vroeg krijt onderzocht en ontdekten dat het een “nestvlieder” was. Nestvlieders zijn vogels die zodra ze uit het ei zijn al dons hebben en zelf op zoek gaan naar eten. Nestblijvers zijn vogels die naakt en hulpeloos worden geboren waardoor de ouders ze nog weken moeten verzorgen voordat ze zelf op zoek gaan naar eten.

Chinese wetenschappers hebben een 121 miljoen jaar oude fossiele vogel-embryo uit het vroeg krijt onderzocht en ontdekten dat het een “nestvlieder” was. Nestvlieders zijn vogels die zodra ze uit het ei zijn al dons hebben en zelf op zoek gaan naar eten. Nestblijvers zijn vogels die naakt en hulpeloos worden geboren waardoor de ouders ze nog weken moeten verzorgen voordat ze zelf op zoek gaan naar eten.

Het vogel-embryo zat in een ovaal vormig fossiel dat gevonden is in Liaoning – noordoost China. Er zijn geen sporen gevonden van een eierschaal. Het fossiel is zeer gaaf en daardoor zijn er allerlei details goed te zien. Zo zijn bijna alle botjes te zien, de schachtjes waar veren uitkomen en is de grote schedel goed te zien. De wetenschappers maken het aannemelijk dat het ongeboren vogeltje in zijn laatste fase van zijn embryonale ontwikkeling zat, maar nog niet zover dat het bijna uit het ei komt. Dat zien ze aan de manier waarop de embryo opgevouwen ligt en aan de botten waarbij de groeischijven nog niet uitegegroeid zijn. Ook is duidelijk te zien dat de vogel schachtjes heeft waar later de veren uitkomen. Bovendien ligt een vogel die op het punt staat uit te komen verder met zijn hoofd voorbij zijn voeten dan dit ongeboren fossiele vogeltje.

Reconstructie van een nestvlieder embryo uit het vroege krijt. Zongda Zhang, copyright Science

Aan de vorm van de poten is te zien dat de vogel zich goed kon vastgrijpen. Daarom denken de wetenschappers Zhonge Zhou en Fucheng Zhang van de Chinese Academie van Wetenschappen dat de vogel in bomen leefde. Het ongeboren vogeltje stierf dus voordat het uit kon vliegen en had een grootte van 35 bij 22 millimeter – dat is kleiner dan de meeste kippeneieren. Er zijn wel vaker vogel-embryo’s gevonden uit het vroeg krijt, maar nooit eentje met veren.

Reconstructie van een volwassen boomvogel met nest uit het vroege krijt (122 miljoen jaar geleden). Zongda Zhang, copyright Science

De Chinese wetenschappers denken dat oervogels altijd als nestvlieders – dus ver ontwikkeld – uit het ei kwamen. Nestblijvers zijn pas laat in de evolutie ontstaan. Ze maken dat aannemelijk omdat hun nauw verwante neefjes – de dinosauriërs – ook nestvlieders waren. Aangezien de vogels uit dino’s zijn geëvolueerd klinkt dat niet onlogisch. Nog een grappig detail is dat dit versteende oervogeltje geen ei-tand had. Moderne vogels hebben vlak voordat ze uitkomen een eitand waarmee ze de eischaal kunnen openbreken. Het hebben van een ei-tand is daarom waarschijnlijk ook pas later in de evolutie ontstaan.

Meer weten:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 oktober 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE