Je leest:

Noordzee pompt CO2 weg

Noordzee pompt CO2 weg

Auteur: | 21 mei 2004

Niet alleen de oceanen, maar vooral kustzeeën nemen een flink deel van de door mensen uitgestoten CO2 op.

Vooral algen leggen in relatief ondiepe zeeën koolstofdioxide vast. De afstervende organismen nemen de koolstof mee naar een iets diepere waterlaag, waar het ‘weggepompt’ wordt naar de oceaan. In de Noordzee is een diepe stroming die bij de Schotse Shetlandeilanden binnenkomt hiervoor verantwoordelijk. Na een bocht door de Noordzee gaat deze waterweg voor de kust van Noorwegen weer naar de noordelijke Atlantische Oceaan – ondertussen CO2 meenemend.

Uitgebreide metingen aan de Noordzee door onderzoekers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel bevestigen deze continental shelf pumptheorie, ze beschrijven hun resultaten in Science van vorige week vrijdag. ‘Dit hebben wij nu overtuigend aangetoond’, zegt prof. dr. Hein de Baar van het NIOZ. ‘Vooral door de enorme hoeveelheid data die we hebben verzameld. De Noordzee is nu verreweg de best bestudeerde kustzee ter wereld.’ In één jaar trok het onderzoeksschip Pelagia er vier keer op uit, in alle jaargetijden, om op negentig plaatsen verschillende monsters te nemen. Al varende werd elke tien minuten de CO2 in lucht en water gemeten.

De vinding helpt verklaren waar de ‘ontbrekende’ CO2 blijft. Door menselijk toedoen stijgt de afgelopen decennia de concentratie koolstofdioxide in de lucht gestaag. Maar van de uitgestoten hoeveelheid broeikasgas is maar zestig procent terug te vinden in de atmosfeer. ‘De rest is kwijt, we nemen aan dat het in de oceaan zit’, vertelt De Baar. ‘Vandaar dat het onderzoek tot nu toe vooral op de open oceaan gericht was. In de diepe oceaan is een stijging van de hoeveelheid CO2 te zien, we dachten dat dit kwam door biologische processen in de open oceaan. Nu blijkt dus dat een deel van opzij geïmporteerd wordt.’

De Baar en collega’s trekken in Science hun berekening door voor de hele wereld. Stel dat alle kustzeeën zich zo gedragen als de Noordzee, wat betekent dat dan? In dat geval zou wereldwijd twintig procent van de CO2-toename in diepe oceanen te herleiden zijn tot fotosynthese in ondiepe kustzeeën. ‘Dit is een klein beetje natte vingerwerk’, relativeert De Baar, ‘niet alle kustzeeën zullen identiek zijn.’ Maar de concusie is duidelijk, de rol van kustzeeën als CO2-sink is altijd onderschat. In zekere zin komt die bevinding niet als een verrassing. Zeeën als de Noordzee zijn per vierkante meter tien keer efficiënter in het vastleggen van CO2 door fotosynthese dan oceanen.

Los van het Science-stuk, maar om de menselijke CO2-uitstoot in perspectief te plaatsen, berekende De Baar de koolstof-inhoud van de gehele mensheid. Hoeveel koolstof bevatten zes miljard mensen van gemiddeld vijftig kilo, die voor 18,7 procent uit koolstof bestaan? Dat is grofweg 0,06 miljard ton: ongeveer een honderdste van de jaarlijkse CO2-uitstoot van 6,6 miljard ton veroorzaakt door verbranding van fossiele brandstoffen. Door zijn energieverbruik brengt een gemiddelde aardbewoner dus elk jaar honderd maal zijn eigen koolstofinhoud de atmosfeer in.

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 mei 2004

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.