Je leest:

Noorderlicht door zonnevlam

Noorderlicht door zonnevlam

Auteur: | 31 oktober 2003

Na een valse waarschuwing vorige week was het gisteren dan toch zover: noorderlicht in Nederland! Fotografen uit het hele land stuurden hun foto’s van het verschijnsel in.

Sinds 22 oktober heeft de zon een ongewoon actieve periode doorgemaakt. Het maximum van de elfjarige cyclus van zonnevlekken was in 2000.

Henk Bril maakte deze foto van het noorderlicht vanuit Nieuwstadt (Limburg). Klik op de afbeelding voor een grotere versie. __

Sindsdien is de hoeveelheid zonnevlekken en -vlammen weer gedaald, maar afgelopen week was er een flinke oprisping. Twee grote zonnevlekken lanceerden een storm van geladen deeltjes richting de aarde. De zonnevlam van 29 oktober was de op twee na krachtigste sinds de metingen begonnen in 1976.

Hier komt alle activiteit vandaan: de gigantische zonnevlekken 484 en 486. Die laatste stuurde op 29 oktober de op twee na krachtigste zonnevlam ooit waargenomen richting de aarde. bron: NASA

Een storm van geladen deeltjes die de aarde nadert wordt meestal afgebogen door het aardmagnetisch veld. Dat veld is aan de zonnekant van de planeet meestal noordwaarts gericht. Maar als het bij uitzondering in zuidelijke richting wijst als de zonnestorm aankomt, kan die door het magnetische schild heenglippen. Dat levert noorderlicht op: de geladen deeltjes ioniseren atomen in de atmosfeer, wat gepaard gaat met spectaculaire lichtflitsen.

Marco Verstraaten maakte vanuit Kolhorn (Noord-Holland) deze fraaie foto van het noorderlicht.Klik op de afbeelding voor een grotere versie. __

Zelf voorspellen

Met een beetje achtergrondkennis kun je zelf voorspellen of het noorderlicht naar het zuiden afzakt. Via de pagina SpaceWeather.com zijn up-to-date metingen aan het aardmagnetisch veld en de snelheid en druk van de zonnewind te vinden. Let speciaal op dat magnetisch veld: als dat tijdens een uitbarsting op de zon in zuidelijke richting (pijl wijst naar beneden) staat, kunnen de geladen deeltjes van de zon de atmosfeer makkelijk bereiken. Kenner Carl Koppeschaar: “interessant wordt het bij magneetveld naar het zuiden, snelheden boven de boven 600 km/s en een een dynamische druk boven 10 nPa.” Het resultaat: zie de foto’s!

Waarschuwing: deze afbeelding is een still en wordt dus niet continu aangepast. Zie voor de real-time metingen Space Weather Now (link onderaan de pagina).

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 31 oktober 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.