Je leest:

Nog oudere mensachtige gevonden

Nog oudere mensachtige gevonden

Auteur: | 19 maart 2004

Antropologen vonden in Ethiopië tanden van een zes miljoen jaar oude mensachtige. Medeontdekker Haile-Selassie spreekt van een nieuwe hominide soort, mogelijk de eerste van de menselijke tak. Paleontoloog De Vos reageert sceptisch.

In Asa Koma (Rode Heuvel) in de Ethiopische Middle Awash-vallei hebben paleoantropologen zes tanden opgegraven van een hominide (mensachtige) die tussen de 5,54 en 5,77 miljoen jaar geleden leefde. In die tijd was de mens nog maar een paar honderdduizend jaar van de aap afgesplitst. De fossielen zijn ruim twee miljoen jaar ouder dan die van Lucy, een Australopithecus afarensis van 3,5 miljoen jaar oud.

Asa Koma: het Ethiopische berggebied waar de paleoantropologen o.a. zes tanden van misschien wel onze oudste voorouder hebben ontdekt.

De losse tanden bestaan uit voorkiezen uit beide kaken, en een hoektand en enkele kiezen uit de bovenkaak. Paul Renne, hoogleraar aard- en planeetwetenschap aan de universiteit van Californië (Berkeley), dateerde de tanden door de argon/argon-methode toe te passen op de vulkanische sedimenten waarin ze lagen.

Yohannes Haile-Selassie: een van ontdekkers van het fossiele gebit

De fossielen werden al in 2002 gevonden door Yohannes Haile-Selassie (beheerder en hoofd antropologie van het Cleveland Museum of Natural History), Donald Johanson (universiteit van Californië, tevens de ontdekker van Lucy) en Gen Suwa (universiteit van Tokyo). Zij rapporteerden over hun vondst in Science.

Aanvulling

De tanden zijn een aanvulling op elf andere hominide fossielen (tanden en botten) die Haile-Selassie tussen 1997 en 2000 in de Middle Awash-vallei vond. Volgens hem zijn de botten van tenminste vijf tweevoeters, die tussen de 5,2 en 5,8 miljoen jaar geleden leefden. Toen hij deze ontdekkingen in Nature in 2001 voor het eerst meldde, noemde hij de hominide nog Ardipithecus ramidus kadabba, een subsoort van de jongere Ardipithecus ramidus. De aapachtige kenmerken van de nieuwe tandfossielen vindt hij echter voldoende reden om Ardipithecus kadabba als nieuwe hominide te introduceren: “De hoektand heeft meer de vorm van een snijtand, en vertoont slijtage die typerend is voor apen.”

De fossiele overblijfselen van de Ardipithecus ramidus kadabba zijn ruim twee miljoen jaar ouder dan de overblijfselen van “Lucy”. Bovenaan de foto (rode cirkel) zijn de tanden te zien.

Eerder vonden paleontologen fossielen in Kenia (2000) en Tsjaad (2002) van soorten uit ongeveer dezelfde periode die ze respectievelijk Orrorin tugenensis en Sahelanthropus tchadensis noemden. Volgens Haile-Selassie en White moeten die fossielen eveneens tot A. kadabba gerekend worden.

Dr John de Vos, paleontoloog aan het Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis in Leiden, vindt de aanduiding kadabba overbodig: “Op basis van één tand wordt een nieuwe soort geïntroduceerd! Wat mij betreft behoren de tandfossielen tot A. ramidus.” Bovendien meent De Vos dat Haile-Selassie inconsequent is: “Hij beschrijft de verschillen tussen zijn fossielen en die van A. ramidus zeer nauwkeurig om aannemelijk te maken dat het om twee aparte soorten gaat, terwijl hij zijn fossielen met die uit Kenia en Tsjaad op één hoop veegt.”

Volgens Haile-Selassie en White is het mogelijk dat A. kadabba de eerste hominide soort is die ontstond na de evolutionaire splijting tussen mens en aap. De Vos lacht: "Ik ken White heel goed. Altijd als hij beweert de ‘eerste’ te hebben gevonden, denk ik: “wat heeft ie nou weer ontdekt!” Wijselijk voegt hij daaraan toe: “Maar dat denk ik bij elke onderzoeker die zoiets beweert.”

Dit artikel is een publicatie van Natuurwetenschap & Techniek.
© Natuurwetenschap & Techniek, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 19 maart 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.