Je leest:

Nobelprijzen 2011

Nobelprijzen 2011

Deze week maakt het Nobel-comité de winnaars van de Nobelprijzen 2011 bekend. Van maandag 3 oktober tot en met maandag 10 oktober wordt op elke werkdag een winnaar bekend gemaakt. Op 10 december nemen de laureaten hun prijs in ontvangst in het Zweedse Stockholm.

Toen Alfred Nobel bepaalde dat zijn fortuin na zijn dood gebruikt moest worden om wetenschappelijk onderzoek te belonen, kon hij niet geweten hebben wat voor een impact die prijs zou hebben. Iets meer dan honderd jaar na de eerste uitreiking is de Nobelprijs de hoogste eer die een wetenschapper te beurt kan vallen.

Testament

Nobel legde in zijn testament vast, dat de jaarlijkse Nobelprijs bestemd was voor topprestaties in vijf gebieden: Fysiologie en Geneeskunde, Natuurkunde, Scheikunde, Literatuur en natuurlijk de werken voor de Vrede. Later werd met sponsoring van de Bank van Zweden de Nobelprijs voor de Economie ingesteld.

Tijdens de Nobel-week in oktober is het altijd nagelbijten: de short list van genomineerden waaruit het Nobel-comité de winnaars kiest, blijft strikt geheim. Pas vijftig jaar na de prijsuitreiking worden die stukken openbaar gemaakt. De naam van de prijswinnaars zelf lekt al helemaal niet vroegtijdig uit en dus is het in de eerste week van oktober afwachten tot de persberichten naar buiten komen.

Nobelprijs Geneeskunde 2011 voor werk aan afweersysteem

De Nobelprijs voor de Geneeskunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers die belangrijk werk hebben verricht aan het afweersysteem. Bruce Beutler en Jules Hoffmann krijgen de prijs voor hun ontdekking met betrekking tot de activering van aangeboren immuniteit. Ralph Steinman ontvangt de prijs naar aanleiding van de ontdekking van dendritische cellen en hun rol in adaptieve immuniteit. Het werk van de onderzoekers heeft volgens het Nobel-comité nieuwe wegen geopend voor preventie en therapieën tegen infecties, kanker en ontstekingsziekten.

De winnaars van de Nobelprijs voor de Geneeskunde 2011. Van links naar rechts: Bruce Beutler, Jules Hoffmann en Ralph Steinman.

Lees meer over het onderzoek van de Nobelprijswinnaars (Kennislinkartikel)

Nobelprijs Natuurkunde 2011 voor onderzoek aan supernova’s

Drie mannen zien dit jaar hun onderzoek aan verre supernova’s beloond worden met de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Amerikanen Saul Perlmutter en Adam Reiss en de Australiër Brian P. Schmidt ontdekten eind jaren negentig aan de hand van deze supernova’s dat het heelal steeds sneller uitdijt. Dat was een grote verrassing, ook voor henzelf. Volgens de jury hebben de winnaars ‘een heelal blootgelegd dat grotendeels onbekend was voor de wetenschap’.

De winnaars van de Nobelprijs voor de Natuurkunde 2011. Van links naar rechts: Saul Perlmutter, Adam Reiss en Brian P. Schmidt.
Wikimedia Commons

Lees meer over het onderzoek van de Nobelprijswinnaars (Kennislinkartikel)

Nobelprijs Scheikunde 2011 voor ontdekking van quasikristallen

De Nobelprijs voor de Scheikunde 2011 gaat naar de Israëlische materiaalwetenschapper Daniel Shechtman voor zijn ontdekking van quasikristallen. Shechtman stelde in 1982 vast dat kristallen niet de regelmatig geordende structuur hoeven te hebben waar wetenschappers tot dan toe van uitgingen. In zijn quasikristallen is wel sprake van atomaire ordening, maar niet van een zich regelmatig herhalend patroon. De jury prijst de hoge kwaliteit van Shechtmans experimenten en zijn volharding in het overtuigen van de wetenschappelijke wereld van zijn gelijk.

Daniel Shechtman is de winnaar van de Nobelprijs Scheikunde 2011. Hij ontdekte quasikristallen.
Iowa State University

Lees meer over het onderzoek van de Nobelprijswinnaar (Kennislinkartikel)

Nobelprijs Economie voor perfectioneren van economische modellen

Elke dag kunnen we in de krant lezen hoe moeilijk het is om de economie te voorspellen. Zonder het wetenschappelijke werk van de winnaars van dit jaar, Thomas Sargent en Christopher Sims, zouden onze beleidsmakers en bankiers nog veel verder van huis zijn. Want deze economen stonden aan de wieg van de moderne macro-econometrie; sinds de jaren zeventig hebben ze empirische en statistische modellen ontwikkeld die ons helpen om de oorzaken en gevolgen van economische (beleids)veranderingen te begrijpen.

Thomas Sargent (New York University) staat bekend om modellen waarbij hij met behulp van historische data kan laten zien wat het effect van een bepaalde beleidsregel, zoals een renteverhoging, op onze economie is (dat wil zeggen op macro-economische variabelen zoals Bruto Nationaal Product, werkloosheidscijfers en investeringen). Christopher Sims (een toepasselijke naam voor een expert in simulatie) is verbonden aan Princeton University. Sims is de vader van het vector autoregressiemodel (de VAR), een econometrisch model waarbij je van elkaar afhankelijke variabelen in kaart kunt brengen. Het bijzondere van beide economen is dat zij een oplossing hebben gevonden voor een groot econometrisch probleem: hoe te rekenen met verwachtingen, self-fulfilling prophecy’s, zelf-versterkende effecten en plotselinge veranderingen. Hoewel ze hun onderzoek onafhankelijk van elkaar uitvoerden, delen ze de Nobelprijs vanwege de inhoudelijke overeenkomsten van hun werk.

De winnaars van de Nobelprijs voor Economische Wetenschappen 2011: Thomas Sargent van New York University (links) en Christopher Sims van Princeton University.

De Nobelprijswinnaars worden dit jaar op de volgende data bekendgemaakt:

  • Maandag 3 oktober: de Nobelprijs voor Geneeskunde
  • Dinsdag 4 oktober: de Nobelprijs voor Natuurkunde
  • Woensdag 5 oktober: de Nobelprijs voor Scheikunde
  • Donderdag 6 oktober: de Nobelprijs voor Literatuur
  • Vrijdag 7 oktober: de Nobelprijs voor de Vrede
  • Maandag 10 oktober: de Nobelprijs voor Economische wetenschappen

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 oktober 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.