Je leest:

Nobelprijs voor maagzweeronderzoek

Nobelprijs voor maagzweeronderzoek

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat dit jaar naar de Australische onderzoekers Barry J. Marshall en J. Robin Warren voor hun ontdekking van de bacterie Helicobacter pylori en de rol van dit micro-organisme bij maagontstekingen en maagzweren.

De Nobelprijswinnaars: Barry J. Marshall (links) en J. Robin Warren. De heren krijgen een medaille en een geldprijs van 1,1 miljoen euro.

Inmiddels alweer jaren geleden ontdekte Robin Warren kleine spiraalvormige bacteriën in het onderste deel van de maag (antrum) van de helft van zijn patiënten. Ook zag hij dat maagontstekingen altijd in de buurt van de bacteriën plaatsvonden. Barry Marshall raakte geïnteresseerd in zijn werk en samen zijn zij de bacteriën gaan onderzoeken. In 1982 lukte het om Helicobacter pylori te kweken uit stukjes maag van patiënten. Dat was erg handig om verder te komen in het onderzoek. Om te bewijzen dat het echt om ziekteverwekkers ging, heeft Marshall zelfs een H. pylori kweek ingeslikt. Hij kreeg een maagontsteking en genas zichzelf met antibiotica.

Helicobacter pylori infecteert het onderste deel van de maag.

Ze kwamen erachter dat H. Pylori aanwezig is in bijna alle patiënten met een ontsteking in de maag, een maagzweer of een zweer in de twaalfvingerige darm. Tot dan toe was men er altijd vanuit gegaan dat stress een belangrijke oorzaak was van maagzweren. Nu bleek dat deze aandoeningen genezen kunnen worden met behulp van antibiotica. Door deze ontdekking is bovendien ook bij andere ziektes met ontstekingen onderzoek gestart om te kijken of dit wellicht veroorzaakt wordt door bacteriën.

Helicobacter pylori veroorzaakt ontstekingen van de maagwand (gastritis). Dit levert meestal geen symptomen op.

De infectie met de H. Pylori vindt waarschijnlijk plaats van moeder op kind. De bacterie weet zichzelf een weg te banen door de zeer zure maag dankzij urease. Vervolgens nestelt het zich in de iets minder zure slijmlaag, die bedoeld is om de maagwand te beschermen tegen het maagzuur. Witte bloedcellen vallen de indringers aan, wat tot een ontsteking leidt. Hier hoeft de persoon in kwestie lang niet altijd last van te hebben. Het wordt pas een probleem als de ontstekingsreactie te fel wordt en resulteert in een maagzweer of een zweer in de twaalfvingerige darm. Of nog erger: als de bacterie het hogere deel van de maag (corpus) infecteert, blijkt dit nogal eens te leiden tot maagkanker.

Maagontstekingen kunnen leiden tot zweren aan de twaalfvingerige darm en maag. Ernstige complicaties zijn o.a. een maagbloeding en een maagperforatie.

De individuen H. Pylori zijn ontzettend gevarieerd, ze verschillen bijvoorbeeld in de mate van hechting aan het maagslijmvlies en de mate van het opwekken van ontstekingen. De bacterie weet zich snel aan te passen aan veranderde omstandigheden. Eigenlijk is het ook niet de bedoeling dat de eigenaar van de maag ziek wordt, want zolang alles goed gaat, leven de bacteriën een luilekkerleventje met al dat eten dat langskomt. En dan hoeft er geen antibiotica aan te pas te komen.

NB. De afbeelding van H.pylori op de nieuwspagina komt van www.hpylori.com.au

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 04 oktober 2005

Discussieer mee

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE