Je leest:

Nieuwe prothese voorkomt fantoompijn

Nieuwe prothese voorkomt fantoompijn

Auteur: | 11 augustus 2010

Een team van Duitse wetenschappers en chirurgen ontwikkelde een armprothese die fantoompijn tegengaat. Door de zenuwen in de stomp te blijven stimuleren, voorkomt de prothese dat het brein zintuiglijke informatie verkeerd (en pijnlijk) verwerkt. De eerste resultaten met amputatiepatiënten zijn volgens de wetenschappers hoopvol.

Fantoompijn is een nare ervaring voor veel mensen met een geamputeerd lichaamsdeel. Het is het gevoel dat er naalden in je lijf steken of dat je je brandt aan iets heets – en dat terwijl het lichaamsdeel er niet eens meer zit. De algemene verklaring voor het verschijnsel is simpel: veel wetenschappers gaan uit van abnormale activiteit bij de zenuwuiteinden van de stomp. Maar een andere verklaring wint terrein. De gebieden van het brein die verantwoordelijk waren voor zintuiglijke waarneming in het geamputeerde lichaamsdeel worden herordend, en dit levert overstimulatie op. Pijn dus.

Protheses zijn inmiddels zo geavanceerd dat fijne motorische handelingen zoals tafelvoetbal gewoon mogelijk zijn. Maar dat neemt de fantoompijn nog niet weg.
Wikipedia

De pijn is vaak zo hardnekkig dat patiënten lange tijd aan pijnstillers vastzitten; in sommige gevallen zelfs hun hele leven. Hierdoor lopen ze het risico op een medicijnverslaving. Dat was voor de wetenschappers van de Friedrich-Schiller Universiteit in het Duitse Jena voldoende om aan de slag te gaan met een nieuwe oplossing. Die presenteren ze nu in de vorm van een nieuwe armprothese: eentje die tastinformatie van sensoren in de kunsthand aan de zenuwen in de stomp, en dus aan het brein kan doorgeven.

Jan-Peter Kasper/FSU

Feedback

Samen met chirurgen van het Academisch Ziekenhuis van Jena pasten de wetenschappers een bestaande armprothese aan. De crux zit hem in het deel waar de prothese aan de arm bevestigd zit. “Er zitten druksensoren tussen de duim en wijsvinger en op de duim van de handprothese,” zegt dokter Gunter Hofmann, directeur van de afdeling Trauma, Hand en Plastische Chirurgie van Jena. “Ons systeem is in staat om zintuiglijke informatie van de hand door te geven aan de bovenarm. Zo pikt het brein de informatie van de prothese op alsof het van de eigen hand afkomstig is.”

Dit is volgens Hofmann een belangrijke manier om de herindeling van het brein tegen te gaan of zelfs om te keren. Door de onderdelen van de hersenen die bij de hand horen van constante feedback te voorzien, is er geen noodzaak voor het brein om de boel om te bouwen.

Geen overstimulatie dus, en ook geen pijn. En dat kunnen de eerste patiënten die van de nieuwe prothese gebruik maken, beamen. De volgende uitdaging is volgens de onderzoekers om meer patiënten te vinden die de armprothese willen testen, en om protheses te ontwerpen voor andere lichaamsdelen. Zo wil het team uiteindelijk een universele prothese ontwerpen en fantoompijn de wereld uit helpen. Want mensen met een prothese hebben immers al genoeg te verduren gehad.

Lees meer

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 augustus 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.