Je leest:

Nieuwe planetenoogst HARPS

Nieuwe planetenoogst HARPS

32 nieuwe exoplaneten ontdekt

Auteur: | 19 oktober 2009

Een tweede aarde hebben we nog niet gevonden, maar de variatie in exoplaneten die ontdekt worden is enorm. Vandaag kwamen er weer 32 bij. Verantwoordelijk voor de meeste ontdekkingen is HARPS, een instrument op de Europese reuzetelescoop in Chili.

De aarde heeft er weer 32 broertjes en zusjes bij, zo werd vandaag bekend gemaakt op het symposium ESO/CAUP ‘Towards Other Earths’. De nieuw ontdekte exoplaneten zijn grotendeels gevonden met HARPS, een specialistisch planetenzoekinstrument bij de Europese Zuidelijke Sterren wacht in Chili. Hoewel geen van de nieuwe planeten echt vergelijkbaar is met de aarde, zijn ze tekenend voor de vooruitgang in de zoektocht naar exoplaneten. Onder de 32 planeten zijn er een aantal kleiner dan twintig aardmassa’s, waardoor ze geclassificeerd worden als ‘superaardes’ of ‘Neptunusachtige planeten’.

Planeten ontdekken is niet eenvoudig. Ze geven geen licht, en het kleine beetje sterlicht dat op hun oppervlak reflecteert valt in het niet bij het schijnsel van de ster die ze begeleiden. De enige manieren die we hebben om exoplaneten te detecteren maken dan ook gebruik van het minieme effect dat die planeten op hun ster hebben. Kleine schommelingen in de positie van een ster duiden op een begeleider. De meeste exoplaneten die we kennen zijn loodzwaar en draaien vlak om hun ster heen, want dan zorgt de zwaartekracht ervoor dat de ster flink wiebelt. Als we aardachtige planeten willen vinden, die kleiner zijn en in een grotere baan om hun ster draaien, hebben we apparatuur met heel grote precisie nodig.

De VLT (Very Large Telescope) staat op een hoogvlakte in Chili, en bestaat uit vier grote telescopen met een spiegel van 8,1 meter doorsnede en vier kleine telescopen. Dit geheel vormt een van de meest geavanceerde observatoria op aarde. Volgens planning zal de VLT over een aantal jaar worden vervangen door de ELT, de Extremely Large Telescope. Waar die komt te staan en hoe hij er precies uit zal zien, is nog niet bekend.
ESA

De planetenzoekers die we nu hebben zijn nog niet nauwkeurig genoeg om een planeet zo klein als de aarde te vinden, maar we komen er steeds meer bij in de buurt. We kennen nu 28 planeten ‘superaardes’, en sommige daarvan staan zelfs in de ‘leefbare omgeving’ van hun ster: dichtbij genoeg voor energie en warmte, maar niet overdreven heet. HARPS is op aarde één van de meest geavanceerde planetenzoekers en heeft in vijf jaar tijd 74 nieuwe exoplaneten ontdekt in dertig planetenstelsels. Daarmee is de grens van ons kunnen nog niet bereikt, en in de komende jaren kunnen we nog preciezere metingen vanaf de aarde verwachten. Maar een tweede aarde zal waarschijnlijk vanuit de ruimte gevonden worden, met COROT bijvoorbeeld, of met een van de geplande ruimtetelescopen van NASA of ESA. Want hoe meer planeten we vinden, hoe duidelijker het wordt dat de aarde niet het enige fijne plekje van het heelal kan zijn.

Zie verder:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 19 oktober 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.