Je leest:

Nieuwe meting brengt longontsteking in kaart

Nieuwe meting brengt longontsteking in kaart

Auteur: | 14 november 2011

Vanaf vandaag kan iedereen zich aanmelden voor de Grote Longontstekingmeting (GLM). Deze meting probeert met de hulp van algemeen publiek en huisartsen een actueel en zo accuraat mogelijk beeld te vormen van het aantal longontstekingen in Nederland.

In je borstkas vertakt de luchtpijp zich in twee hoofdluchtwegen. Eén van die hoofdluchtwegen leidt naar de linkerlong, de ander gaat naar de rechterlong. Beide hoofdluchtwegen blijven zich vertakken in steeds kleinere luchtwegen. Aan het eind van de allerkleinste takjes liggen de longblaasjes (alveoli). Die longblaasjes wisselen zuurstof en koolstofdioxide uit met omliggende bloedvaatjes. Daarbij gaat zuurstof uit ingeademde lucht het bloed in, en gaat koolstofdioxide het bloed uit om vervolgens te worden uitgeademd.

Hier zie je de longblaasjes die liggen aan het eind van de allerkleinste luchtwegtakjes.
Patrick J. Lynch, Wikimedia Commons

Slijm en trilhaartjes

In ingeademde lucht zitten weleens schadelijke deeltjes of ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen. Om de longen schoon te houden zijn de wanden van de luchtwegen bedekt met een laagje slijm en cellen met kleine trilhaartjes. Een deeltje of ziekteverwekker blijft in het slijm steken en wordt dan door de bewegingen van de trilhaartjes naar boven getransporteerd, de luchtwegen uit. Daarnaast kan het afweersysteem voorkomen dat ziekteverwekkers het weefsel van de luchtwegen en longen binnendringen en zo een infectie veroorzaken.

Helaas werkt de bescherming van de luchtwegen niet altijd optimaal. Door roken of een allergische prikkeling kan de bekleding van de luchtwegen geïrriteerd raken. Het slijm wordt dan dikker en taaier en de trilhaartjes kunnen hun werk niet meer zo goed doen. Daardoor krijgen schadelijke deeltjes en ziekteverwekkers de kans om in de luchtwegen te blijven hangen.

Sommige ziekteverwekkers hebben zelf mechanismen om te voorkomen dat ze uit de luchtwegen worden verwijderd. Zo zijn er bacteriën die stofjes produceren om de trilhaartjes lam te leggen en virussen die de afvoersnelheid van het slijm verminderen.

Het afweersysteem van het lichaam is soms verzwakt, door ziekte of door het gebruik van bepaalde medicijnen. Ook in dat geval is het voor ziekteverwekkers makkelijker om in het weefsel van de luchtwegen en longen door te dringen.

Onderzoek op grote schaal

Dan kan een longontsteking ontstaan. Dat is een ontsteking in de kleinste luchtwegen en longblaasjes, diep in de longen. De ontsteking ontstaat meestal na een infectie met bacteriën. Vaak zijn dit pneumokokken. Doordat vocht en ontstekingscellen zich ophopen, treedt tijdens de ontsteking zwelling op. En dat bemoeilijkt de opname van zuurstof uit de longblaasjes. Vandaar dat mensen met een longontsteking vaak kortademig zijn. Andere klachten zijn: slijm ophoesten, koorts, pijn in de borstkas, maag-darmklachten en vermoeidheid.

Longontsteking komt vrij vaak voor. Elk jaar krijgt ongeveer acht op de duizend mensen ermee te maken. Per jaar worden er iets meer dan 35.000 mensen met een longontsteking opgenomen in het ziekenhuis. De sterfte ten gevolge van longontsteking ligt, ondanks de beschikbaarheid van effectieve antibiotica, nog steeds hoog. Longontsteking staat in de top vijf van doodsoorzaken in Nederland.

Verder onderzoek naar longontsteking is dus geen overbodige luxe. De GLM gaat nu voor het eerst op grote schaal onderzoek doen naar longontsteking. Via www.degrotelongontstekingmeting.nl kan iedereen zich aanmelden als longontstekingmeter. Ook huisartsen kunnen via de website gevallen van longontsteking in hun praktijk geanonimiseerd melden. Zo hopen de onderzoekers een actueel overzicht te krijgen van het aantal longontstekingen in Nederland. Daarnaast kunnen de gegevens inzicht geven in de mogelijke relatie tussen longontsteking en factoren als griep, weergesteldheid, seizoensinvloeden en allergieën. Die resultaten kunnen relevant zijn voor zowel epidemiologen als artsen.

De Grote Longontstekingmeting (GLM) is een initiatief van Science in Action, een platform voor online publieksonderzoek en wetenschapscommunicatie. De GLM werd ontwikkeld in navolging van het succesvolle project de Grote Griepmeting. De GLM wordt mede mogelijk gemaakt door Pfizer.

Zie ook:

Website van de Grote Longontstekingmeting Minder kans op longontsteking (Kennislinkartikel) Bij ernstige longontsteking met pil naar huis (Kennislinkartikel) Gericht schieten met antibioticum (AMC Magazine) Dendrimeer kan strijd aangaan met longontsteking (Kennislinkartikel) Longontsteking, winters probleem (Plus online)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 november 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.