Je leest:

Nieuwe games voor de speelse stedeling

Nieuwe games voor de speelse stedeling

Auteur: | 22 april 2010

Afgelopen week lieten studenten van de Hogeschool van de Kunsten Utrecht zien dat de stad één grote speeltuin kan zijn. Op de culturele zondag ‘Vrij Spel’ presenteerden zij hun zelfontworpen urban games: spellen voor de speelse stedeling. Het resultaat: rennen langs de gracht en ballonnen aan de muur. Maar de echte verwarring en ontregeling bleef uit.

De zon scheen, de mensen waren vrolijk en de terrassen zaten bomvol. Perfecte speelomstandigheden. In ieder geval een stuk beter dan in de ijskoude januarimaand, toen de HKU-studenten aan het project begonnen. Dat alledrie de gepresenteerde spellen behoorlijk wat beweging vereisen, is misschien geen toeval. Bij Loons, een spel waarbij zoveel mogelijk ballonnen in de stad moesten worden opgeknoopt, gingen de jassen en truien binnen een paar minuten uit. Met een verhit hoofd renden de deelnemers af en aan over de Utrechtse gracht. De deelnemers hadden grote lol. Nietsvermoedende voorbijgangers en zonnende terrashangers keken geamuseerd toe. Maar tot echte verwarring en interactie leidde deze ballonnenstrijd toch niet.

Het promotiefilmpje voor Loons.

Dat is jammer. Want in zekere zin was dat toch de bedoeling. “De stad kun je zien als een systeem,” had HKU-lector Marinka Copier tijdens de introductielezing gezegd. “Een systeem met twee soorten regels: gecodeerde, harde en onveranderlijke regels (zoals de architectuur van een stad) én sociale regels. Die sociale regels zijn gemakkelijker te beïnvloeden en te breken. Spelen is eigenlijk niets anders dan een soort van onderhandelen over de regels van het systeem.”

Ontregeling in de openbare ruimte

Bij de beste stadsspellen gebeurt er iets onverwachts en ontregelends: de wereld zoals je die kent en de afspraken die daarin gelden, staan opeens op hun kop. De onuitgesproken sociale regels die we elke dag braaf volgen, worden doorbroken. International Pillow Fight Day is een goed voorbeeld: op straten en pleinen komen mensen één keer per jaar bijeen om een onbekende stadsgenoot met een kussen op het hoofd te slaan. Een ander goed voorbeeld is de No Pants Subway Ride, waarbij duizenden mensen in hun onderbroek de metro instappen. De reacties van nietsvermoedende omstanders zijn goud waard. Zo’n ‘spel’ brengt iets in de openbare ruimte teweeg waardoor mensen hun dagelijkse omgeving niet meer snappen. Contact met andere omstanders is dan snel gelegd.

No Pants Subway Ride, georganiseerd door Improv Everywhere. Dit is een zogenaamde flashmob. Bij een flashmob spreken mensen via digitale en sociale media ergens in de openbare ruimte af, doen iets onverwachts en gaan dan weer uit elkaar. De laatste was vorige week op rokjesdag: vrouwen dansten met hun mooiste rokje aan op het Koningsplein.

Kijkt de Nederlander nergens van op?

Zo ontregelend was Loons jammer genoeg niet, al transformeerde de Oudegracht even tot racebaan-slash-ballonnenfeest. Natuurlijk, heel onverwacht is het niet om spelende mensen te zien tijdens een culturele zondag met ‘vrij spel’ als thema. Maar misschien is er ook wel meer aan de hand. Misschien is het gewoonweg heel moeilijk om Nederlanders te ontwrichten. We wonen met zovelen op zo’n klein stukje aarde dat we hebben geleerd om ons vooral niet te veel te bemoeien met dat wat er op straat gebeurt. Onlangs verscheen ‘Discovering the Dutch’, een boek over de Nederlandse identiteit. In een recensie van de Wereldomroep vertelt de Amerikaanse hoogleraar Hoberman over zijn ervaringen met Nederlanders. Alles kan en alles mag, zegt hij. Wie in een groot penispak op het Centraal Station staat, veroorzaakt nauwelijks opschudding. Sterker nog, niemand lijkt het zelfs maar op te merken. En dat is typisch Nederlands, vindt Hoberman.

Als zelfs een penispak geen reactie oproept, mag je dat ook niet verwachten van een ballonnen- of balspel in de openbare ruimte. Maar als Nederlanders echt zo blasé en onverschillig zijn, zijn urban games eigenlijk hard nodig. Een beetje speelsheid, interactie en ontregeling kan de Nederlandse stad wel gebruiken.

Marinka Copier is lector Play Design & Development aan de HKU. Zij promoveerde op onderzoek naar de betekenis van online games als World of Warcraft. De games werden ontwikkeld door studenten van de Games en Interactie opleidingen van de HKU. Naast Loons werden nog twee andere urban games gepresenteerd: Snatch Ball en Bounce Ball.

Lees meer:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 22 april 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.