Je leest:

Nieuw soort onderwater ecosysteem

Nieuw soort onderwater ecosysteem

Auteur: | 3 februari 2005

De Mid-Atlantische Rug bestaat uit een hele reeks onderwatervulkanen met unieke ecosystemen. Toen wetenschappers in 2000 afdwaalden van deze onderwater-bergrug, ontdekten ze tot hun verbazing dat op enkele kilometers afstand een heel ander soort vulkanisch ecosysteem. Het was grijswit van kleur en heel opvallend van vorm. Vanwege zijn ligging op de Atlantis-berg noemden ze de plaats ‘Lost City’ (verloren stad). Inmiddels is dit nieuwe ecosysteem geanalyseerd: de resultaten verschijnen deze week in Science.

Lost City is 100 bij 300 meter groot, met daarin dertig ‘schoorstenen’ tussen de 10 en 60 meter hoog. Uit de schoorstenen komen vooral hete gassen, geen lava. Het gebied ligt ongeveer 900 meter onder de zeespiegel. Alles is er bedekt onder een druipsel van witgrijze koolstofverbindingen, die een complex driedimensionaal landschap vormen met steile kliffen en hoge ‘torens’. De hoogste top ‘Poseidon’, is even hoog als een flat van 18 verdiepingen. De omstandigheden zijn er extreem, toch leven er enorm veel verschillende dieren, waaronder zelfs grote zoals vissen en krabben.

De top van de 60 meter hoge berg ‘Poseidon’. Rechts in het plaatje zie je een stukje van de duikboot. Copyright of University of WashingtonKlik op de afbeelding voor een grotere versie

De onderzoekers hebben negentien duiken gemaakt met een duikboot om monsters en foto’s te verzamelen. Geologen, scheikundigen en biologen hebben onder leiding van Deborah S. Kelley samengewerkt om alle informatie uit te pluizen: er zijn topografische analyses gemaakt van het bodemreliëf, geologische analyses van de gesteentes, chemische analyses van grond en water, DNA analyses van de gevonden micro-organismen, en er is natuurlijk ook gewoon beestjes geteld onder de microscoop.

De dubbele top van een andere ‘schoorsteen’. De poreuze structuur van het materiaal biedt woonruimte aan allerlei kleine diertjes en micro-organismen. Copyright of University of WashingtonKlik op de afbeelding voor een grotere versie

De pH in Lost City is 9-11, dus zeer basisch. De temperatuur is maximaal 91°C. Bij de bekende onderwatervulkanen komen veel hogere temperaturen voor en is het juist zuur. Het is dan ook niet verbazend dat bijna 60% van de gevonden diersoorten uniek is voor het ‘Lost City’ systeem. De bacteriën leven er van methaan en stikstof, niet van koolstofdioxide zoals de bacteriën die rondom de andere vulkanen leven.

De diversiteit van micro-organismen viel tegen, een bepaalde soort archaea (een primitieve bacterie) was sterk dominant. Tot de verbazing van de onderzoekers was de diversiteit van grotere organismen (weekdieren en kreeftachtigen) groter dan bij de warmere onderwatervulkanen. Op het eerste gezicht hadden ze dat niet verwacht. De meeste van deze dieren waren namelijk onopvallend. Veel er van waren kleiner dan een centimeter, er waren weinig exemplaren per soort en ze waren bovendien vaak doorzichtig.

Dit uitsteeksel is ongeveer een meter lang. Hete vloeistof stroomt er langs omhoog, waardoor het nog verder zal aangroeien. De rode puntjes zijn laserstralen vanuit de duikboot. Copyright of University of WashingtonKlik op de afbeelding voor een grotere versie

Hoewel dit het enige bekende ecosysteem van dit type is, verwacht Kelley dat er nog veel meer van gevonden zullen worden. Ook op de vroege aarde moeten volgens haar veel van dit soort plaatsen zijn geweest, dus misschien kan verder onderzoek nieuwe aanwijzingen geven over het ontstaan van het leven.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 februari 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.