Je leest:

Niet waar de kleine bij is

Niet waar de kleine bij is

Steeds minder blootstelling van kleine kinderen aan tabaksrook

Auteur: | 25 januari 2011

Een jaar of tien geleden was het nog heel gewoon. Even een sigaretje opsteken in de kroeg, of als je bij iemand op bezoek was. Maar anno 2011 dóe je dat niet meer. En al helemaal niet als er kinderen bij zijn. Die tendens vertaalt zich ook in de cijfers. Jonge kinderen krijgen in Nederland steeds minder tabaksrook binnen, zo blijkt uit onderzoek van het LUMC, STIVORO en het VUmc.

Een jaar of tien geleden was het nog heel gewoon. Even een sigaretje opsteken in de kroeg, of als je bij iemand op bezoek was. Maar anno 2011 dóe je dat niet meer. En al helemaal niet als er kinderen bij zijn. Als vanzelf dirigeert de roker zich naar tuin, stoep of al dan niet verwarmd terras.

Die tendens vertaalt zich ook in de cijfers. Jonge kinderen krijgen in Nederland steeds minder tabaksrook binnen, zo blijkt uit onderzoek van het LUMC, STIVORO en het VUmc. Tussen 1996 en 2009 daalde het percentage gezinnen met kinderen onder de vier jaar bij wie in huis gerookt wordt van 64 naar 19 procent. Maar bij zwaardere rokers (minimaal tien sigaretten per dag) is die daling veel minder spectaculair: het percentage stokt daar op bijna 60 procent. “Jammer, want je weet dat die kinderen ook meteen véél rook binnenkrijgen”, aldus onderzoeker dr. Matty Crone (Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde).

Roken in huis waar de kinderen ook nog eens bij aanwezig waren, daalde tussen 1996 en 2009 van 48 naar 10 procent. “Maar in gezinnen uit lagere sociaaleconomische groepen is dat nog 29 procent.”

Digitale vragenlijsten

De bovengenoemde cijfers, die de onderzoekers onlangs publiceerden in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, zijn gebaseerd op 400 tot 900 vragenlijsten die jaarlijks door TNS Nipo verspreid worden. In hoeverre kun je erop vertrouwen dat mensen de waarheid vertellen? Dat ze niet gewoon het sociaal wenselijke antwoord geven? “Je zou inderdaad verwachten dat mensen er vaker over liegen als ze in het bijzijn van hun kinderen roken, nu dat maatschappelijk minder geaccepteerd is”, beaamt Crone. “Ik denk alleen niet dat dat effect de forse daling die wij zagen kan verklaren. Bovendien zijn we in 2001 overgestapt naar digitale vragenlijsten, terwijl we de eerste jaren bij mensen thuis kwamen. Door het onpersoonlijke aspect zijn mensen nu wellicht juist eerder geneigd de waarheid te vertellen.”

Astma en wiegendood

Rook is slecht voor kinderen, zo weten we inmiddels maar al te goed. Kinderen tot twee jaar krijgen er anderhalf keer meer lage-luchtweginfecties door en overlijden tweemaal vaker door wiegendood. Kinderen tot veertien jaar van wie de ouders in hun nabijheid roken, lopen 1,3 keer zo veel kans op astma. “Er is uitgerekend dat tabaksrook kinderen wereldwijd zes miljoen DALY’s kost: dat zijn levensjaren gecorrigeerd voor beperkingen”, voegt Crone daaraan toe.

Reden genoeg om te voorkomen dat kinderen aan rook worden blootgesteld. Consultatiebureaus en schoolartsen geven daarom al jaren voorlichting aan rokende ouders. Publiekscampagnes (“Roken? Niet waar de kleine bij is!”) proberen ook de omgeving ervan bewust maken dat tabaksrook en kinderen geen goede combinatie vormen. Het is belangrijk om na te gaan hoe ook zwaardere rokers en gezinnen in lagere sociaaleconomische groepen beter bereikt kunnen worden, vindt Crone. “En ook de groep kinderen tussen vier en negentien jaar kan beter geholpen worden. Daar zijn nu wel publiekscampagnes voor, maar de jeugdgezondheidszorg doet er nog weinig mee. Terwijl het wel belangrijk is. Niet alleen vanwege de directe gezondheidseffecten, maar ook vanwege de voorbeeldfunctie van ouders.” Want ook al klagen jonge kinderen met ouders die roken meestal vooral over de stank; uiteindelijk blijken ze toch zelf ook vaak te gaan roken.

Dit artikel is een publicatie van Cicero (LUMC).
© Cicero (LUMC), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 januari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.