Je leest:

New Horizons gezond op weg

New Horizons gezond op weg

Auteur: | 3 april 2006

NASA’s Pluto-sonde New Horizons heeft zijn medische keuring doorstaan. Op ruim kilometer van de aarde en hard op weg naar een ontmoeting met reuzenplaneet Jupiter blijken de sensoren van het onbemande ruimtevaartuig in prima staat. New Horizons vliegt in 2015 langs de nog nooit bezochte buitenplaneet Pluto.

NASA’s onbemande ruimtesonde New Horizons is op 19 januari vertrokken op een negenjarige reis naar Pluto. De 454 kg wegende robot haalt zijn energie uit (toepasselijk) plutonium en moet in 2015 de allereerste close-ups van de ijsdwerg Pluto opleveren. Na 74 dagen vliegen is de snelle sonde al bijna bij Mars en heeft de vluchtleiding zes van de zeven wetenschappelijke instrumenten getest en gezond verklaard.

“Het gaat spectaculair goed”, verklaart Alan Stern, de hoofdonderzoeker van het New Horizons-project. Stern’s team hoopt deze week de eerste waarnemingen te maken met instrumenten als de zonnewindmeter en een apparaat om interplanetair stof te onderzoeken.

Baan van New Horizons door het zonnestelsel. Op het tijdstip van schrijven is de sonde 86 miljoen kilometer van huis en bijna verder van de zon dan onze buurplaneet Mars. Het komende jaar besteedt de ruimtesonde aan het doorkruisen van de asteroïdengordel op weg naar zijn scheervlucht langs Jupiter. bron: APL. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Gevoelige ogen

Stern en zijn team moeten nog even wachten voor ze New Horizons helemaal kunnen doorlichten. Het laatste instrument, Lorri (Long Range Reconnaissance Imager) kan pas in februari 2007 worden getest. Dan scheert New Horizons langs de reuzenplaneet Jupiter en pikt daar extra snelheid op door de zwaartekracht van de gasreus. Op Jupiter’s 780 mijoen kilometer van de zon is het zonlicht zo zwak dat LORRI veilig de ogen kan openen.

LORRI is een lichtgevoelige camera die in 2015 detailopnames van Pluto’s oppervlak moet maken. “Kort na de lancering bestond het risico bestaat dat New Horizons per ongeluk direct in de zon kijkt”, legt Stern uit op de website Space.com. Daarom wacht zijn team tot Jupiter om het laatste apparaat te activeren.

Wetenschappelijke experimenten aan boord van de New Horizons-sonde. bron: Boeing Company.

New Horizons werd op 19 januari met een noodgang gelanceerd; binnen negen uur passeerde de sonde de maanbaan en iets meer dan een jaar na lancering zal New Horizons langs reuzenplaneet Jupiter scheren. Die passage levert niet alleen extra snelheid op – New Horizons versnelt door de zwaartekrachtsslinger van 58.000 naar 75.000 km/uur – maar ook mooie beelden. Daarna begint het grote wachten.

In juli 2015 bereikt New Horizons eindelijk de omgeving van Pluto. Maanden voor en weken na de passage brengt de sonde het stelsel van één planeet en wel drie maantjes in kaart. Op de korte afstand waarmee de sonde langs de negende planeet scheert kan hij scherpere plaatjes schieten dan zelfs de scherpe Hubble-telescoop van Pluto maakte. Dat is hoog tijd, want op de Hubble-opnames zijn ‘maar’ details van honderden kilometers breed te onderscheiden. Uit bijvoorbeeld de verdeling van kraters op Pluto kunnen sterrenkundigen veel afleiden over de samenstelling van de ijzige planeet.

Ruwe kaart van Pluto, gemaakt met de Hubble Space Telescope. bron: StScI.

New Horizons komt anders dan sondes als Cassini, Venus Express of Mars Reconnaissance Orbiter niet in een baan rond zijn bestemming. De sonde heeft behalve een kleine reserve voor baancorrecties geen brandstof aan boord en kan dus niet zover afremmen dat Pluto’s zwaartekracht hem invangt. Na de Pluto-passage vliegt New Horizons daarom de Kuipergordel in. Dat is een band rond de zon waarin duizenden ijsdwergen als Pluto hun baantjes trekken.

Een aantal massa’s in de Kuipergordel is bijna zo groot als Pluto en minstens één is zwaarder: in 2005 kondigde sterrenkundige Mike Brown (CalTech) aan dat zijn vondst 2003 UB313 ongeveer één derde keer groter is dan Pluto. New Horizons komt overigens niet in de buurt van de ‘tiende planeet’, maar mogelijk kan de vluchtleiding de sonde wel langs andere ijsdwergen in de gordel sturen.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 april 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.