Je leest:

Nederlandse uitvinder van de kunstnier overleden

Nederlandse uitvinder van de kunstnier overleden

Auteur: | 13 februari 2009

De Nederlander Willem Kolff, uitvinder van de kunstnier, is op 12 februari in zijn Amerikaanse woonplaats vlak bij Philadelphia overleden. Zaterdag zou hij 98 jaar oud zijn geworden. De gedreven medisch technoloog Kolff was in 1942 de eerste die een machine maakte om menselijk bloed te zuiveren van afvalstoffen. Het was de voorloper van de dialyse-apparaten waar inmidddels meer dan twintig miljoen nierpatiënten hun leven aan te danken hebben. Kolff ontwikkelde ook hart-long machines en kunstharten.

Willem Kolff, die zijn medische carrière in Kampen begon, gaat de geschiedenis in als één van de belangrijkste uitvinders van de twintigste eeuw. Het Amerikaanse tijdschrift ‘Life’ schaarde hem in 1990 zelfs onder de honderd belangrijkste Amerikanen van dat tijdsgewricht. Kolff kreeg voor zijn werk dertien eredoctoraten, onder andere van de Universiteit Twente, en vele andere onderscheidingen. De Nobelprijs heeft hij nooit gekregen, al schijnt hij vier keer op de shortlist te hebben gestaan.

prof.dr. Willem J. Kolff, uitvinder van de kunstnier. foto: www.willemkolffstichting.nl

De Duitser Georg Haas fabriceerde al in 1926 een apparaat om menselijk bloed te zuiveren, maar dat is nooit met succes toegepast. Kolff komt de eer toe als eerste het leven van een nierpatiënt te hebben gered, op 11 september 1945. Vanwege de oorlog moest hij zich behelpen bij het vinden van geschikte onderdelen en zijn dialyse-apparaat bevatte onder andere een waterpomp van een T-Ford, een aluminium trommel uit een Duitse bommenwerper en cellofaan van de lokale slager.

Kolffs succes was vooral te danken aan de combinatie van een geschikt apparaat (dat een groot filteroppervlak combineerde met een systeem om zowel bloed als spoelvloeistof te laten stromen) met juiste voorzieningen om ongewenste bloedstolling te voorkomen. Hij gebruikte daarvoor het uit varkensdarmen gewonnen antistollingsmiddel heparine.

Willem Kolff bij een replica van de eerste kunstnier. Rechts Kolffs toenmalige assistent Bob van Noordwijk. Van Noordwijk, hoogleraar farmacologie, overleed op 27 oktober 2008. foto: www.willemkolffstichting.nl

Kolff emigreerde in 1950 naar de Verenigde Staten, uit onvrede over gebrek aan steun bij de verdere ontwikkeling van zijn uitvinding. Daar werkte hij niet alleen verder aan de kunstnier, maar hij vond er ook in 1956 een kunsthart uit. Als eerste ter wereld wist hij een hond negentig minuten in leven te houden. In 1982 was de 61-jarige tandarts en longpatiënt Barney Clark de eerste mens met een kunsthart van Kolff (de Jarvik-7). Clark leefde nog 112 dagen, maar maakte vele lastige complicaties mee.

Berichten naar aanleiding van Kolffs overlijden

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 februari 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.