Je leest:

Nederlanders geven alleen als ramp hen echt aanspreekt

Nederlanders geven alleen als ramp hen echt aanspreekt

Na de tsunami, eind vorig jaar, stond de telefoon bij de Samenwerkende Hulp Organisaties (SHO) roodgloeiend. Binnen een paar dagen hadden de Nederlanders 2,5 miljoen euro bij elkaar gebracht. Uiteindelijk is dat bedrag bijna vertienvoudigd. Na de aardbeving in Pakistan en India die ruim een week geleden plaatsvond, lijken de Nederlanders minder vrijgevig. De tussenstand is 500.000 euro.

De reactie van het Nederlandse publiek na deze aardbeving is vergelijkbaar met de respons op andere aardbevingen, zoals die in het Iraanse Bam op tweede Kerstdag 2003.

Nederland loopt voorop in het onderzoek naar het geefgedrag van de bevolking. Alleen in de Verenigde Staten wordt op dit gebied ook gedegen onderzoek gedaan.De Amerikanen zijn over het algemeen guller (2,2 procent van het BNP tegenover 1,2 procent van het BNP in Nederland.) Maar deze landen zijn niet goed met elkaar te vergelijken, omdat ze een ander belastingsysteem hebben. Bovendien is de Amerikaanse private sector veel belangrijker omdat de overheid minder doet, bijvoorbeeld op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.

Nederlanders geven jaarlijks ongeveer 483 miljoen euro aan internationale hulp. Rampen vallen daar ook onder. Dat bedrag is de laatste jaren relatief stabiel. Het jaar 2005, waarnaar nog geen onderzoek is gedaan, zal overigens wel een uitschieter laten zien door het recordbedrag (200 miljoen euro) dat voor de slachtoffers van de tsunami bijeen werd gebracht.

Betrokkenheid

Bert Boer, voorzitter van de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), heeft wel een verklaring voor die uitzonderlijk grote betrokkenheid bij de tsunami. “Heel veel Nederlanders waren wel eens op vakantie geweest in Thailand of Sri Lanka. Bovendien waren er ook Nederlanders onder de slachtoffers.”

Hoewel Kashmir geografisch gezien dichterbij ligt dan het gebied dat door de tsunami is getroffen, voelt het voor veel Nederlanders verder weg. Ook het beeldmateriaal speelt daarbij een rol. Van de ramp in Kashmir zijn alleen beelden van de gevolgen, niet van de aardbeving zelf. Bij de tsunami tastten veel Nederlanders diep in de buidel nadat ze telkens die verwoestende vloedgolf op tv zagen.

Dat effect werd versterkt doordat ook veel filmpjes van toeristen werden vertoond, zegt May-May Meijer van de Vrije Universiteit van Amsterdam die onderzoek doet naar het geefgedrag van Nederlanders. “Door de amateurfilmbeelden bij de tsunami konden mensen zich goed identificeren met de slachtoffers. Ze hadden het idee dat ze voor hetzelfde geld zelf zo’n filmpje hadden kunnen maken.”

Nieuw publiek

Opvallend was volgens Meijer dat bij de tsunami 40 procent van de donaties van een nieuw publiek kwam. Meijer verwacht niet dat deze groep na de aardbeving in Kashmir opnieuw met gulle giften over de brug komt. Het is een groep die over het algemeen niet echt geïnteresseerd is in politiek. De uitgebreide berichtgeving en de betrokkenheid bij het gebied was voor deze gevers de doorslag om te doneren.

Het is een uitdaging voor de hulporganisaties deze doelgroep te mobiliseren om ook bij deze ramp vrijgevig te zijn. Maar de mogelijkheden zijn volgens Boer beperkt. “Wat wij kunnen doen is laten zien wat daar gebeurt en oproepen tot actie. Dat doen we door spotjes op radio en tv uit te zenden. Maar op een gegeven moment is het aan de Nederlandse samenleving om te bepalen of die impulsen sterk genoeg zijn om daar geld aan te geven.”

Boer heeft er vertrouwen in dat de Nederlanders alsnog met geld over de brug komen als de omvang van de ramp goed tot hen doordringt. En daarvoor is meer informatie nodig. Tegelijkertijd is de voorzitter van de SHO realistisch. Hij hoopt dat de Nederlandse samenleving tussen de 50 en 60 miljoen bij elkaar brengt.

En verder:

Dit artikel is een publicatie van Radio Nederland Wereldomroep (RNW).
© Radio Nederland Wereldomroep (RNW), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 oktober 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.