Je leest:

Nederlander kent mensenrechten niet

Nederlander kent mensenrechten niet

Auteur: | 12 december 2005

Iedereen spreekt over ‘de vrijheid van meningsuiting’ maar wat die mensenrechten nu precies inhouden, weten maar weinig mensen te vertellen. Uit onderzoek van de Nederlandse Onderzoeksschool Communicatiewetenschap en de Liga voor de Rechten van de mens blijkt dat Nederlanders bar weinig kennis hebben van de mensenrechten.

De onderzoekers zijn tot hun resultaten gekomen door duizend mensen telefonisch te enquêteren over de betekenis van mensenrechten, de schending van die rechten en de mogelijkheden om die schendingen tegen te gaan. 97, 6 procent van de respondenten is bekend met het begrip mensenrechten. Als de onderzoekers naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens vragen, zijn er wat meer afhakers. Terwijl 64,7 procent zegt wel eens van deze verklaring gehoord te hebben, weet slechts 21 procent van alle respondenten te vertellen dat die verklaring door de Verenigde Naties is opgesteld. Wanneer de verklaring is opgesteld, weet maar 3,5 procent.

Het overgrote deel van de respondenten weet niet goed te omschrijven wat mensenrechten zijn. De ondervraagden associëren mensenrechten met morele beginselen, specifieke rechten, schendingen van rechten en het met ‘het buitenland’. Maar weinig correspondenten geven een eenduidige omschrijving van het begrip. Veel mensen denken bij het begrip mensenrechten aan Niet gouvermentele organisaties (ngo’s). Op de vraag welke organisatie zich bezighoudt met mensenrechten antwoordt slechts 5.4 procent de Verenigde Naties. Een overgrote meerderheid denkt in eerste instantie aan Amnesty International.

De Universele Verklaring voor de Rechten van de mens is op 10 december 1948 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen. Het verdrag had geen enkele tegenstem. In het voorwoord van het 30 artikelen tellende verdrag staat dat het verdrag onder andere opgesteld is omdat ‘de terzijdestelling van en de minachting voor de rechten van de mens geleid hebben tot barbaarse handelingen, die het geweten van de mensheid geweld hebben aangedaan.’ De verklaring is het eerste wereldwijd onderschreven document waarin gelijke rechten en kansen, rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid en non-discriminatie zijn vastgelegd.

Schendingen

Voor de meeste Nederlanders zijn schendingen van de mensenrechten een ver van hun bed-show. Mensenrechtenschendingen worden vaak met ‘buitenland’ geassocieerd. Ongeveer 10 procent van de ondervraagden is er zelfs van overtuigd dat schendingen van de mensenrechten in Nederland niet voorkomen. Het begrip mensenrechten blijft voor de meeste Nederlanders vaag en daarom antwoord menig correspondent op de vraag ‘Wat zou u persoonlijk kunnen doen tegen de schending van de mensenrechten?’ dat hij het niet weet.

Kofi Annan is de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties

Universiteit van Amsterdam en Liga voor de Rechten van de mens

Uit het onderzoek blijkt dat opleiding van grote invloed is op de antwoorden van de correspondenten. Hoe hoger opgeleid, hoe meer kennis men heeft van de mensenrechten. De onderzoekers benadrukken dat onderwijs een belangrijke rol kan spelen in het verhogen van de kennis over mensenrechten. Ze zijn van mening dat die kennis bij kan dragen aan een betere naleving van die mensenrechten.

Voorafgaand aan de telefonische enquêtes hebben de onderzoekers een aantal praatgroepen georganiseerd, zogenaamde focusgroepen, waarin verschillende groepen uit de bevolking het begrip mensenrechten bespraken. Er waren onder andere groepen kinderen, ouderen, allochtone vrouwen, lokale politici, militairen en politiemensen.

Uit die gesprekken blijkt dat het erg van iemands persoonlijke omgeving afhangt wat hij of zij associeert met mensenrechten. Zo praten de militairen al snel over de situatie in Guantanamo Bay terwijl allochtone vrouwen in de Bijlmer het vooral hebben over discriminatie op de werkvloer. Middelbare scholieren zijn het er over eens dat discriminatie de meest voorkomende schending van mensenrechten is terwijl ouderen zich vooral druk maken over het gebrek aan privacy in verzorgingshuizen.

Literatuur

Eva den Ouden en Jasper van der Munnik, (2005) Mensenrechten in Nederland.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 december 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.